सन्ध्या गैरे
बाँकेको बैजनाथ–१ मा रहेको पर्यटकीय गाभर भ्याली यतिबेला रैथाने प्रजातिको सुनाखरी फुलेर रंगिएको छ । चुरे पहाडको फेद तथा बाँके राष्ट्रिय निकुञ्जको मध्यवर्ती क्षेत्रमा अवस्थित भ्यालीमा फुलेका सुनाखरीका फूलले प्राकृतिक सौन्दर्य थप आकर्षक बनाएको छ भने आन्तरिक र बाह्य पर्यटकको आकर्षणसमेत बढाएको छ ।
स्थानीय समुदायले ‘घोगे गावा’ वा ‘थुर’ नामले चिन्ने यो रैथाने सुनाखरी गाभर भ्यालीको जैविक विविधताको महत्वपूर्ण हिस्सा मानिन्छ । प्राकृतिक वनस्पति, वन्यजन्तु र पर्यावरणीय सम्पदाको संरक्षणसँगै यस्ता रैथाने प्रजातिको जगेर्ना गरिएकै कारण गाभर भ्याली पर्यापर्यटनको विशिष्ट गन्तव्यका रूपमा स्थापित हुँदै गएको स्थानीयहरू बताउँछन् ।
गाभर भ्याली सामुदायिक होमस्टेका सुरुवातकर्ता तथा पर्यापर्यटनका परिकल्पनाकार कृष्ण चौधरीका अनुसार, यहाँको पर्यटन विकासलाई जैविक विविधतासँग जोडेर अघि बढाइएको छ । उनले गाभर भ्यालीलाई ‘जैविक पर्यटन’को केन्द्रका रूपमा विकास गर्ने लक्ष्यअनुसार स्थानीय पर्यावरण, वनस्पति र वन्यजन्तुको संरक्षणमा निरन्तर काम भइरहेको बताए । यसले यहाँ विकास भएका दुई दर्जनबढी होम स्टेलाई व्यवसायिक रुपले सबल बनाएको छ ।
‘गाभर भ्यालीलाई जैविक पर्यटनको केन्द्र बनाउने उद्देश्यका साथ यहाँको स्थानीय पर्यावरण, वन्यजन्तु र रैथाने वनस्पतिको संरक्षणमा विशेष ध्यान दिएका छौं,’ चौधरीले दैनिक नेपालगन्जसँग भने, ‘रैथाने सुनाखरीसहित यहाँ पाइने जैविक विविधताले पर्यटकलाई थप आकर्षित गरिरहेको छ ।’
उनका अनुसार, पछिल्ला वर्षहरूमा प्रकृतिसँग नजिक भएर समय बिताउन चाहने पर्यटकको संख्या बढ्दै गएको छ । त्यसको प्रभाव गाभर भ्यालीमा पनि देखिएको छ । सुनाखरी फुल्ने मौसममा भ्यालीको दृश्य झन् मनमोहक बन्ने भएकाले धेरै पर्यटक प्राकृतिक सौन्दर्य अवलोकनका लागि यहाँ पुग्ने गरेका छन् ।
गाभर भ्याली हुँदै बाँके राष्ट्रिय निकुञ्ज प्रवेश गर्ने पर्यटक जंगल सफारी, चुरे हाइक, मड थेरापी, फिस मसाज र जंगल बाथिङजस्ता गतिविधिप्रति विशेष रुचि देखाउने गरेका छन् । प्रकृतिसँग प्रत्यक्ष साक्षात्कार गराउने यस्ता गतिविधिले गाभर भ्यालीलाई पर्यापर्यटनको फरक पहिचान दिलाइरहेको स्थानीय पर्यटनकर्मीहरू बताउँछन् ।
जैविक विविधता, प्राकृतिक सम्पदा र समुदायमा आधारित पर्यटनको समन्वयले गाभर भ्यालीलाई बाँकेको महत्वपूर्ण पर्यटकीय गन्तव्यका रूपमा स्थापित गर्न सहयोग पुगेको छ । रैथाने सुनाखरीको मनमोहक फूलसँगै यहाँको हरियाली वातावरणले पर्यटकलाई आकर्षित गरिरहेकाले भ्यालीको पर्यटकीय महत्व अझ बढ्दै गएको देखिन्छ ।
