सन्ध्या गैरे
युवा नेतृत्व, प्रविधि, उद्यमशीलता र सामाजिक रूपान्तरणलाई केन्द्रमा राखेर दुईदिने युवा विकास सम्मेलन नेपालगन्जमा विहीवारदेखि आयोजना गरिएको छ ।
सम्मेलनमा सहभागी विभिन्न क्षेत्रका वक्ताहरूले युवालाई भविष्यका आधारमात्रै होइन, वर्तमान परिवर्तनका सक्रिय संवाहकका रूपमा अघि बढ्नुपर्नेमा जोड दिएका छन् ।
युवालाई आत्मनिर्भर, उत्तरदायी र सिर्जनशील बनाउने उद्देश्यसहित आयोजित कार्यक्रममा पर्यटन विकासदेखि डिजिटल युगका चुनौतीसम्मका विषय उठाइएका थिए । ‘सशक्त युवा, सक्षम नेतृत्व, समृद्ध नेपाल’ भन्ने मूल नारासहित कार्यक्रम आयोजना भएको हो ।
कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि, नेपालगन्ज उपमहानगरपालिकाका प्रमुख प्रशान्त विष्टले युवालाई केवल भविष्यका कर्णधार मात्र नभई वर्तमानका परिवर्तनकर्ता पनि मान्नुपर्ने बताएका थिए । उनले नीति निर्माण र विकास प्रक्रियामा युवाको सक्रिय सहभागिता अपरिहार्य रहेको उल्लेख गरे ।
उद्घाटन कार्यक्रममा बाँकेका प्रमुख जिल्ला अधिकारी दिलकुमार तामाङले युवालाई परिवर्तनका संवाहकका रूपमा चित्रण गर्दै जिम्मेवार नागरिक बन्नुपर्नेमा जोड दिएका थिए । उनले भने, ‘वर्तमान समयका युवा परिवर्तनका संवाहक हुन्, समाज र राष्ट्रमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउन उनीहरू पहिले जिम्मेवार नागरिक बन्नुपर्छ ।’
जिल्ला प्रहरी कार्यालय बाँकेका प्रहरी प्रमुख एसपी अगुर जीसीले नेतृत्व विकासका लागि ठूला संरचना मात्र आवश्यक नपर्ने उल्लेख गर्दै साना तर प्रभावकारी कदमले पनि व्यक्तिलाई सफलतातर्फ लैजान सक्ने बताएका थिए । युवाहरुलाई उत्प्रेरित गर्दै उनले भने, ‘नेतृत्व विकासका लागि ठूलो पहल आवश्यक हुँदैन, साना सकारात्मक कदमले पनि व्यक्तिलाई सफलताको बाटोमा अघि बढाउँछ ।’
नेपाल पत्रकार महासंघ बाँकेका अध्यक्ष नवीन गिरीले युवालाई रोजगारी खोज्नेभन्दा पनि सिर्जना गर्ने दिशामा अघि बढ्न आग्रह गरेका थिए । उनले भने, ‘युवाले रोजगारीको अभावको गुनासो मात्र होइन, उद्यमशीलता र नवप्रवर्तनमार्फत रोजगारी सिर्जना गर्ने मानसिकता विकास गर्नुपर्छ ।’
सम्मेलनअन्तर्गत विभिन्न विषयगत सत्र सञ्चालन गरिएको थियो । ‘युथ एण्ड टुरिजम’ सत्रमा ग्रीन एण्ड क्लिन नेपालगन्जका संयोजक डा. विनोद कर्णले नेपालगन्जलाई स्वच्छ, व्यवस्थित र पर्यटकमैत्री शहर बनाउन युवाको भूमिका निर्णायक हुने बताएका थिए । उनले फोहोर व्यवस्थापन, पूर्वाधार सुधार र नागरिक सचेतनाले शहरलाई पर्यटनको आकर्षक गन्तव्य बनाउन सकिने धारणा राखे ।
डिजिटल युग र साइबर सुरक्षाबारे जिल्ला प्रहरी कार्यालय बाँकेका प्रहरी निरीक्षक रमेश विष्टले विस्तृत प्रस्तुति दिएका थिए । उनले साइबर अपराधका प्रकार, कानुनी उपचार र सामाजिक सञ्जाल प्रयोग गर्दा अपनाउनुपर्ने सावधानीबारे जानकारी गराएका थिए ।
त्यसैगरी सगरमाथा इङ्ग्लिस बोर्डिङ स्कुलका संस्थापक प्राचार्य कृष्ण जीसीले युवा नेतृत्व, सकारात्मक सोच र व्यक्तित्व विकासबारे प्रशिक्षण दिएका थिए । उनले युवालाई आत्मविश्वासी र जिम्मेवार नेतृत्वकर्ता बन्न प्रेरित गरे ।
सूचना प्रविधि, डिजिटलाइजेशन र कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) का अवसर तथा चुनौतीबारे प्रदीप पोखरेलले प्रस्तुति दिएका थिए । उनले आगामी वर्षहरूमा नेपालमा डिजिटल परिवर्तन अझ तीव्र हुने र एआईले समाज तथा शासन प्रणालीमा व्यापक प्रभाव पार्ने बताएका थिए । साथै, यसको प्रयोगसँगै आउने जोखिमप्रति सचेत रहनुपर्ने आवश्यकता पनि औँल्याएका थिए ।
स्थानीय योजना निर्माण प्रक्रियामा युवाको भूमिकाबारे सम्भावना नेपालका अध्यक्ष साहिल अन्सारीले सहजीकरण गरेका थिए । उनले युवालाई दीर्घकालीन सोच, स्पष्ट लक्ष्य र निरन्तर प्रयासमार्फत नेतृत्व विकासमा लाग्न आग्रह गरे ।
युवा अभियन्ता रमेश वडले युवालाई केवल अभियन्ताको पहिचानमा सीमित नराखी व्यवहारिक सामाजिक परिवर्तनमा सक्रिय हुनुपर्ने बताएका थिए । उनले भने, ‘आफूलाई अभियन्ता भनेर चिनाउनु मात्र पर्याप्त हुँदैन, समाजमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउने काम पनि उत्तिकै आवश्यक हुन्छ ।’
कार्यक्रममा बागेश्वरी मन्दिरका मूल महन्त चन्द्र नाथ योगी, इस्लामिक धर्मगुरु मौलाना अब्दुल जब्बार मञ्जरी र पत्रकार महासंघ बाँकेका अध्यक्ष नवीन गिरीलगायत विभिन्न क्षेत्रका व्यक्तित्वहरूको उपस्थिति रहेको थियो ।
युवामा नेतृत्व क्षमता विकास, नागरिक उत्तरदायित्व र उद्यमशील सोच विस्तारमा महत्वपूर्ण प्रभाव पारेको आयोजकले जनाएको छ । सम्मेलनमा ६० भन्दा बढी युवा सहभागी भएका थिए । उनीहरू नेपालगन्जका विभिन्न विद्यालय, कलेज, मदरसा तथा विश्वविद्यालयबाट सहभागी भएका थिए। सम्मेलनमा नेतृत्व विकास, प्रविधि, पर्यटन, साइबर सुरक्षा, उद्यमशीलता र स्थानीय योजना निर्माण प्रक्रियामा युवाको भूमिकाबारे विस्तृत छलफल गरिएको थियो ।
समग्रमा सम्मेलनले युवामा नेतृत्व क्षमता, सामाजिक उत्तरदायित्व र प्रविधि तथा उद्यमशीलताप्रति सकारात्मक सोच विकास गर्न महत्वपूर्ण योगदान दिने आयोजकको विश्वास छ ।
आयोजकका अनुसार, सम्मेलनको दोस्रो दिन आज शुक्रवार लुम्बिनी प्राविधिक विश्वविद्यालयमा विशेष अन्तरक्रियात्मक कार्यक्रम गरिंदैछ । साथै नेपालगन्जका विभिन्न ऐतिहासिक, सांस्कृतिक तथा पर्यटकीय स्थलहरूको अवलोकन भ्रमणसमेत गराइने कार्यक्रम रहेको आयोजकले जनाएको छ ।