पर्यटकको संख्या डेढ गुणाभन्दा बढी बढ्यो
बाँके राष्ट्रिय निकुञ्जमा वन्यजन्तु अवलोकनका लागि पुग्ने पर्यटकको संख्या पछिल्लो आर्थिक वर्षमा उल्लेख्य रूपमा बढेको छ । विशेषगरी विश्वमै दुर्लभ मानिने पाटेबाघसहित चितुवा र अन्य वन्यजन्तु अवलोकन गर्ने उद्देश्यले निकुञ्ज पुग्ने पर्यटकको आकर्षण बढ्दै गएको देखिएको हो ।
निकुञ्जका अनुसार, गत आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा निकुञ्जको मुख्य क्षेत्रमा पुगेर वन्यजन्तु अवलोकन गर्ने पर्यटकको संख्या १ हजार ४६६ पुगेको छ ।
निकुञ्जका वरिष्ठ संरक्षण अधिकृत वीरेन्द्रप्रसाद कँडेलले अघिल्लो आर्थिक वर्ष २०८१÷८२ मा यस्तो संख्या ६२० मात्र रहेको बताए । त्यसको तुलनामा गत आर्थिक वर्षमा पर्यटक आगमन डेढ गुणाभन्दा बढीले बढेको उनले जानकारी दिए । त्यसअघि आर्थिक वर्ष २०८०÷८१ मा ४४४ जना पर्यटकले निकुञ्ज भ्रमण गरेका थिए । पर्यटक आगमन निरन्तर बढिरहेको उल्लेख गर्दै कँडेलले भने, ‘यो निकै सकारात्मक संकेत हो, सम्बन्धित निकायले आवश्यक ध्यान दिए पर्यटकको संख्या अझै बढ्न सक्छ ।’
उनका अनुसार, निकुञ्जको मध्यवर्ती क्षेत्रमा वनभोजलगायत विभिन्न गतिविधिका लागि वार्षिक ५० हजारभन्दा बढी आन्तरिक पर्यटक पुग्ने गरेका छन् । तर वन्यजन्तुको प्राकृतिक वासस्थान रहेको मुख्य क्षेत्रमा प्रवेश गरेर सफारी तथा अवलोकन गर्ने पर्यटकको संख्या गत आर्थिक वर्षमा १ हजार ४६६ पुगेको हो। ती पर्यटकमध्ये अधिकांशले मध्यवर्ती क्षेत्रमा सञ्चालित होमस्टे तथा नेपालगन्ज र कोहलपुरका होटललाई आधार बनाएर सफारी गरेका थिए ।
पर्यटन पूर्वाधार विस्तार गर्न सके निकुञ्जमा पर्यटकको संख्या अझ तीव्र रूपमा बढ्न सक्ने निकुञ्जको निष्कर्ष छ। कँडेलले ‘होमस्टे सञ्चालक र होटल व्यवसायीले सफारी गाडीको संख्या बढाउन सके निकुञ्ज घुम्ने पर्यटक अझ धेरै आकर्षित गर्न सकिन्छ’ भने ।
वन्यजन्तुको संरक्षण र जैविक मार्गको सुरक्षाका लागि स्थापना गरिएको बाँके राष्ट्रिय निकुञ्ज अहिले पाटेबाघको महत्वपूर्ण बासस्थानका रूपमा परिचित छ। निकुञ्जमा हाल २५ वटा वयस्क पाटेबाघ रहेका छन् । त्यसबाहेक चितुवालगायत अन्य वन्यजन्तुको संख्यामा पनि वृद्धि भएको निकुञ्जले जनाएको छ ।
गाभर भ्याली होमस्टेका सञ्चालक कृष्णलाल चौधरीका अनुसार, जैविक विविधताको दृष्टिले पनि निकुञ्ज निकै समृद्ध मानिन्छ । यहाँ ३४ प्रजातिका स्तनधारी, २७६ प्रजातिका चरा, २४ प्रजातिका सरिसृप, ९ प्रजातिका उभयचर र ५५ प्रजातिका माछा गरी कुल ४२२ प्रजातिका प्राणी पाइन्छन् । यही जैविक विविधताले पनि निकुञ्जलाई प्रकृतिप्रेमी र वन्यजन्तु अवलोकनकर्ताका लागि आकर्षक गन्तव्य बनाउँदै लगेको छ ।
विसं २०६७ असार २८ गते स्थापना भएको बाँके राष्ट्रिय निकुञ्ज नेपालगन्ज विमानस्थलबाट १६ किलोमिटरको दूरीमा रहेको छ । पूर्व–पश्चिम राजमार्गको दायाँबायाँ फैलिएको संरक्षित क्षेत्र भएकाले स्थल र हवाई दुवै मार्गबाट यहाँ सहज पहुँच रहेको छ । निकुञ्ज प्रशासनका अनुसार, सहज पहुँच, बढ्दो वन्यजन्तु उपस्थिति र पर्यटन पूर्वाधारमा थप सुधार गर्न सकिए बाँके राष्ट्रिय निकुञ्ज वन्यजन्तु पर्यटनको प्रमुख गन्तव्यका रूपमा अझ स्थापित हुने अपेक्षा गरिएको छ । ‘यसको प्रतिफलनै हामीले लिन सकिरहेका छैनौं,’ नाट्टा बाँकेका संस्थापक अध्यक्ष श्रीराम सिग्देलले दैनिक नेपालगन्जंग भने, ‘त्यसका लागि निकुञ्ज आफै पनि अग्रसर हुनुपर्छ, यहाँका होटल तथा पर्यटन व्यवसायीले प्याकेज बनाएर काम गर्न सक्नुपर्छ ।’