सीमाक्षेत्रको सुरक्षामाथि चासो
नेपालगन्जसँग जोडिएको भारतीय सीमावर्ती बजार क्षेत्रको संवेदनशील प्रहरी युनिट रुपईडीहा थानाबाट एकै महिनामा ३० जना प्रहरी कर्मचारीको सरुवा भएपछि प्रहरी वृत्तमात्रै होइन, यसक्षेत्रमै चर्चा बढेको छ ।
विभिन्न विवादित बयानवाजीहरु जनताबीच चल्न थालेपछि जिल्ला प्रहरी प्रमुख विश्वजीत श्रीवास्तवको निर्देशनमा दुई चरणमा उनीहरूको सरुवा गरिएको हो ।
भदौपछि असोज महिनामा गरिएको सरुवाअन्तर्गत २६ सेप्टेम्बरमा १७ जना र २८ सेप्टेम्बरमा थप १३ जना प्रहरी कर्मचारीलाई रुपईडीहा थानाबाट जिल्लाका विभिन्न प्रहरी थानामा पठाइएको जानकारी सार्वजनिक भएको छ । यद्यपि ठूलो संख्यामा प्रहरी कर्मचारीको सरुवा गर्नुको आधिकारिक कारण भने अहिलेसम्म सार्वजनिक गरिएको छैन ।
रुपईडीहा नेपाल–भारत सीमासँग जोडिएको महत्वपूर्ण प्रहरी क्षेत्र भएकाले लामो समयदेखि एउटै स्थानमा कार्यरत प्रहरी कर्मचारीको सरुवालाई स्थानीयस्तरमा पनि चासोका साथ हेरिएको छ । सरुवापछि नयाँ प्रहरी कर्मचारीको टोली आउने भएकाले सीमा क्षेत्रमा गस्ती, कानून व्यवस्था र अवैध गतिविधि नियन्त्रणमा प्रभावकारी काम हुने अपेक्षा स्थानीयको छ ।
रुपईडीहा थानामा करिब दुई वर्षदेखि कार्यरत सिपाही अभिषेक सिंह र करिब आठ महिनादेखि कार्यरत सिपाही अभिषेक राय पनि स्थानीयस्तरमा हुने विभिन्न चर्चामा आएका नाम हुन् । पछिल्ला दिनमा नेपाल सीमा हुँदै चाँदीका दाना तस्करी भएको भनिएको एउटा घटनामा अभिषेक रायको नामसमेत चर्चामा आएको थियो । तर उक्त विषयमा प्रहरीका कुनै अधिकारीले उनीमाथि आरोप पुष्टि गरेका छैनन् । उनको संलग्नताबारे पनि प्रहरीले आधिकारिक धारणा सार्वजनिक गरेको छैन ।
सीमा क्षेत्रमा लामो समयसम्म एउटै प्रहरी कर्मचारी खटिँदा त्यसको कार्यसम्पादन र प्रभावकारिताबारे प्रश्न उठ्ने गरेको स्थानीयको भनाइ छ । उनीहरूका अनुसार रुपईडीहा भारत–नेपाल सीमा क्षेत्रमा पर्ने भएकाले यहाँ प्रहरीको भूमिका अन्य क्षेत्रभन्दा संवेदनशील हुन्छ । त्यसैले नियमित रूपमा कर्मचारी परिवर्तन हुनु आवश्यक रहेको उनीहरूको धारणा छ ।
‘रुपईडीहा भारत–नेपाल सीमा क्षेत्रको महत्वपूर्ण थाना हो । यहाँ कानून व्यवस्था र अवैध गतिविधि नियन्त्रणमा प्रहरीको भूमिका निकै महत्वपूर्ण हुन्छ,’ स्थानीयको भनाइ छ । उनीहरूले नयाँ प्रहरी टोली आएपछि सीमाक्षेत्रको सुरक्षा व्यवस्थामा देखिने परिवर्तनलाई नजिकबाट नियाल्ने बताएका छन् ।
‘सरुवासँगै अब रुपईडीहा थानाको प्रहरी परिचालनमा कस्तो प्रभाव पर्छ भन्ने विषय पनि चासोको बनेको छ,’ स्थानीय पत्रकार भन्छन्, ‘विशेषगरी सीमा क्षेत्रमा हुने तस्करी र अन्य अवैध गतिविधिमाथि प्रहरीले कस्तो कारबाही अघि बढाउँछ भन्नेमा स्थानीयको ध्यान गएको छ ।’ नयाँ टोलीले प्रभावकारी गस्ती बढाउने र कानून व्यवस्था थप मजबुत बनाउने अपेक्षा स्थानीयले गरेका छन् ।
यसबीच जिल्ला प्रहरी प्रमुख विश्वजीत श्रीवास्तवले सेप्टेम्बर महिनामा अपराध नियन्त्रण, प्रभावकारी गस्ती र प्रहरी थानामा आउने उजुरीको गुणस्तरीय निराकरणलाई प्राथमिकतामा राख्दै आएका छन् । उनले प्रहरीको कामलाई थप प्रभावकारी बनाउन मातहतका प्रहरी कर्मचारीलाई निर्देशन दिँदै आएका छन् ।
२१ सेप्टेम्बरमा भएको अपराध समीक्षा बैठकमा पनि श्रीवास्तवले प्रहरी परिचालनलाई थप प्रभावकारी बनाउन निर्देशन दिएका थिए । उनले पीडितका उजुरीलाई छिटो र गुणस्तरीय रूपमा निराकरण गर्न प्रहरीलाई निर्देशन दिएका थिए ।
रुपईडीहा थानामा दुई चरणमा भएको ३० प्रहरी कर्मचारीको सरुवापछि अब नयाँ टोलीले सीमाक्षेत्रका चुनौतीलाई कसरी व्यवस्थापन गर्छ भन्ने प्रश्न उठेको छ । ‘अपराध नियन्त्रण, नियमित गस्ती र तस्करीलगायत अवैध गतिविधिमाथि हुने कारबाहीसँगै आम नागरिकमा प्रहरीप्रतिको विश्वास थप मजबुत बनाउन नयाँ टोली कति सफल हुन्छ भन्ने विषयमा स्थानीयको नजर रहेको छ,’ दैनिक नेपालगन्जसँग पत्रकारले भने ।