दस दिनसम्म धार्मिक उत्सव
नेपालगन्जको धार्मिक, सांस्कृतिक र ऐतिहासिक पहिचानसँग जोडिएको रामलीलाको १५९औँ शृंखला आज आइतबारदेखि सुरु हुँदैछ । बडादशैंको अवसरमा १५८ वर्षदेखि निरन्तर सञ्चालन हुँदै आएको ऐतिहासिक रामलीलालाई यस वर्ष महामहोत्सवका रूपमा मनाउने तयारी पूरा भएको आयोजकले जनाएको छ ।
नेपालगन्जस्थित बाँके बगिया रामलीला मैदानमा घटस्थापनाको दिन आज असोज २५ गतेदेखि दस दिनसम्म रामलीला मञ्चन हुनेछ । त्यसका लागि भारतको वृन्दावनबाट राधा रमणको नेतृत्वमा आएको २५ सदस्यीय कलाकार टोलीले भगवान् राम र सीताको जीवनसँग सम्बन्धित विभिन्न प्रसंगलाई नाटकीय शैलीमा प्रस्तुत गर्नेछ । रामलीलाको शुभारम्भ शोभायात्रासहित गरिनेछ भने औपचारिक उद्घाटन आइतबार राति ८ बजे नेपालगन्ज उपमहानगरपालिकाका नगर प्रमुख प्रशान्त विष्टले गर्ने कार्यक्रम तय भएको बताइएको छ ।
रामलीला सञ्चालक समितिका अध्यक्ष सन्तोषकुमार कनोडियाले शनिबार आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा सम्पूर्ण तयारी पूरा भएको जानकारी दिए । उनका अनुसार, यस वर्षको रामलीलालाई धार्मिक उत्सवका साथै नेपालगन्जको मौलिक संस्कृति, परम्परा र पहिचानको संरक्षणसँग जोडेर महामहोत्सवका रूपमा अघि बढाइएको छ ।
‘नेपालगन्जको पहिचानका रूपमा स्थापित ऐतिहासिक रामलीलाको १५९औँ शृंखलालाई यसपालि महामहोत्सवका रूपमा मनाइँदैछ । राष्ट्रिय गौरवको पर्व बडादशैंको पावन अवसरमा बाँके बगिया रामलीला मैदानमा घटस्थापनाका दिनदेखि रामलीला सुरु हुनेछ । रामलीला मञ्चनको सम्पूर्ण तयारी पूरा गरिसकेका छौँ,’ अध्यक्ष कनोडियाले शनिवार पत्रकारसँग भने ।
गत वर्ष प्रतिकूल परिस्थितिका कारण नियमित रूपमा रामलीला मञ्चन गर्न नसकिए पनि रावण दहन कार्यक्रम भने गरिएको थियो । लामो इतिहास बोकेको यो परम्परा निरन्तर राख्न यस वर्ष विशेष पहल गरिएको समितिले जनाएको छ । नेपालगन्जको सामाजिक र सांस्कृतिक जीवनसँग रामलीला गहिरोसँग जोडिएकाले यसको निरन्तरतासँगै भव्यता बढाउन सामूहिक प्रयास आवश्यक रहेको अध्यक्ष कनोडियाको भनाइ छ ।
‘१५८ वर्षदेखि निरन्तर सञ्चालन गर्दै आइएको यस परम्परालाई जोगाउँदै अघि बढाइएको छ । नेपालगन्जको पहिचान, संस्कृति र अस्तित्वसँग जोडिएको रामलीला मञ्चनलाई निरन्तरतासँगै भव्यता प्रदान गर्न थप सामूहिक सक्रियताको आवश्यकता महसुस गर्दै आएका छौँ,’ उनले भने । उनले रामलीलालाई शान्तिपूर्ण र भव्य रूपमा सम्पन्न गर्न सञ्चारकर्मी तथा सञ्चारमाध्यमलाई व्यापक प्रचारप्रसार र समाचार सम्प्रेषणका लागि आग्रहसमेत गरे ।
आयोजकका अनुसार, रामलीला मञ्चन हरेक दिन साँझ ८ बजेदेखि राति १२ बजेसम्म हुनेछ । भगवान् रामको आदर्श जीवन, आदर्श शासन र मर्यादा पुरुषोत्तमको चरित्रलाई जनमानसमा पुनर्जीवित गर्ने उद्देश्यले विभिन्न धार्मिक प्रसंगलाई नाटकीय रूपमा प्रस्तुत गरिनेछ। धार्मिक, सांस्कृतिक र सामाजिक एकताको सन्देश फैलाउने लक्ष्यसहित यस वर्षको कार्यक्रमलाई अझ भव्य, सुसंस्कृत र जनसहभागितामूलक बनाउने आयोजकको योजना छ ।
दस दिनसम्म सञ्चालन हुने रामलीलामा श्रीराम जन्मोत्सव, धनुष यज्ञ, रावण वध, भरत मिलाप र शुभ राज्याभिषेकलगायतका महत्वपूर्ण प्रसंग मुख्य आकर्षणका रूपमा रहनेछन् । राम र सीताको जीवनमा आधारित कथामार्फत धर्म, मर्यादा, कर्तव्य र आदर्शको सन्देश प्रवाह गरिनेछ । ‘बडादशैंको धार्मिक वातावरणमा आयोजना हुने यस उत्सवले स्थानीय बासिन्दासँगै नेपालगन्ज आउने श्रद्धालु र दर्शकलाई समेत आकर्षित गर्ने अपेक्षा गरिएको छ,’ अध्यक्ष कनोडियाले भने ।
यस वर्ष सुरक्षा व्यवस्थालाई विशेष प्राथमिकता दिइएको अध्यक्ष कनोडियाले बताए । ठूलो संख्यामा दर्शक सहभागी हुन सक्ने भएकाले कार्यक्रमलाई व्यवस्थित, सुरक्षित र शान्तिपूर्ण रूपमा सम्पन्न गर्न आवश्यक तयारी गरिएको समितिको भनाइ छ । कलाकारको व्यवस्थापनदेखि मञ्चनस्थलको तयारीसम्मका काम पूरा गरिएसँगै उद्घाटन र नियमित मञ्चनका लागि आयोजक तयारी अवस्थामा रहेको जनाइएको छ ।
आयोजक समितिका अनुसार, नेपालगन्जमा पुस्तौँदेखि चल्दै आएको रामलीला केवल धार्मिक नाटकमा सीमित छैन । यो बडादशैंको परम्परा, सामुदायिक सहभागिता र स्थानीय सांस्कृतिक सम्पदाको निरन्तरतासँग पनि जोडिएको छ । बदलिँदो समय र विभिन्न प्रतिकूलताबीच पनि यसको ऐतिहासिक विरासत जोगाउने प्रयास भइरहेको समितिले जनाएको छ । ‘यस वर्षको महामहोत्सवले पुरानो परम्परालाई नयाँ पुस्तासम्म पु¥याउनुका साथै नेपालगन्जको सांस्कृतिक पहिचानलाई थप स्थापित गर्ने अपेक्षा गरिएको छ,’ पत्रकार सम्मेलनमा अध्यक्ष कनोडियाले भने ।