देबेन्द्र राज पौडेल
बाँकेको विकासका लागि आएको दुई अर्ब बढी रकम फ्रिज भएको छ । कोष तथा लेखा नियन्त्रक कार्यालयले पत्रकारहरू माझ आइतबार गत आ.व.मा बाँकेमा आएको बजेट तथा त्यसको खर्च विवरण सार्वजनिक गरेको छ । विवरण अनुसार, बाँकेमा संघीय सरकार र प्रदेश सरकारको गरी पूँजीगत (विकास) खर्च हुन नसकी २ अर्ब १८ करोड १७ लाख ५८ हजार २ सय ७२ रूपैयाँ फ्रिज (फिर्ता) भएको हो ।
कोलेनिकाका अनुसार, संघीय सरकार तर्फ पूँजीगत खर्च १ अर्ब ३६ करोड ३३ लाख ५४ हजार १ सय ३९ र प्रदेश सरकार तर्फको पूँजीगत खर्च ८१ करोड ८४ लाख ४ हजार १ सय ३३ रूपैयँ खर्च हुन नसकी फ्रिज भएको हो ।
कोलेनिका कार्यालय प्रमुख, प्रमुख कोष नियन्त्रक मोहन शरण भण्डारीले जिल्लामा गत आ.व. २०८१/०८२ मा संघीय सरकार तर्फको बजेट खर्च ९० प्रतिशत नाघेको जानकारी दिए । उनले बजेट खर्च अंकमा राम्रो भएपनि विकासका लागि आएको बजेट शत प्रतिशत खर्च हुनु जिल्लाको विकासका लागि फलदायी हुने बताए । ‘विकास बजेट पूर्ण खर्च हुँदा जिल्लाको विकासमा सकारात्मक प्रभाव पर्छ’, उनले भने । प्रमुख कोष नियन्त्रक भण्डारीले बाँकेमा गत आ.व. २०८१/०८२ मा संघीय सरकार तर्फ कुल २२ अर्ब ५ करोड ५० लाख ९ हजार ७ सय ४१ रूपैयाँ चालु र पूँजीगत खर्चका लागि अख्तियारी प्राप्त भएको थियो । जसमध्ये चालु तर्फको बजेट १२ अर्ब ५६ करोड २७ लाख ६३ हजार २ सय ४१ मध्ये ९३.६५ प्रतिशत अर्थात् ११ अर्ब ७६ करोड ५४ लाख ४७ हजार ९ सय ३७ र पूँजीगत (विकास) खर्च ८५.६४ प्रतिशत अर्थात ९ अर्ब ४९ करोड २२ लाख ४६ हजार ५ सय रूपैयाँ बजेट मध्ये ८ अर्ब १२ करोड ८८ लाख ९२ हजार ३ सय ६१ रूपैयाँ खर्च भई बाँकी रकम फ्रिज भएको हो ।
बाँकेमा आ.व. २०८०/०८१ को तुलनामा आ.व. २०८१/०८२ मा समग्र बजेट बढेको थियो । रकममा तुलना गर्दा खर्च बढेपनि बजेट खर्च प्रतिशतमा भने आ.व. २०८०/०८१ तुलनामा ०८१/०८२ मा पूँजीगत र चालु खर्च थोरै खर्च अन्तर मात्रै पाइन्छ । आर्थिक बर्ष ०८०/०८१ चालु खर्च ९३.७७ प्रतिशत, पूँजीगत खर्च ८६.६४ प्रतिशत भएको थियो ।
प्रदेशको खर्च निराशाजनक
कोष तथा लेखा नियन्त्रक कार्यालयका अनुसार, अघिल्ला दुई आ.व.मा प्रदेश तर्फको पूँजीगत खर्च निराजनक रहेको छ । प्रदेशका विकासे कार्यालयले दुवै आ.व.मा पूँजीगत खर्च ७० प्रतिशत पनि गर्न सकेका छैनन् ।
प्रदेश सरकारले आ.व. २०८१/०८२ चालु र पूँजीगत गरी ६९.६७ प्रतिशत बजेट खर्च गरेको छ । जुन त्यसअघिको आ.व. २०८०/०८१ को तुलनामा केही बढी हो । आ.व. २०८०/०८१ मा कुल बजेटको ६८.९५ प्रतिशत बजेट प्रदेश सरकारले बाँकेमा खर्च गरेको थियो ।
आर्थिक बर्ष २०८१/०८२ मा चालु खर्चका लागि प्रदेश तर्फ १ अर्ब २१ करोड ७६ लाख १७ हजार १ सय ६८ रूपैयाँ बाँकेका लागि प्राप्त भएकोमा त्यसको ७७.५० प्रतिशत बजेट खर्च भयो भने पूँजीगत तर्फ २ अर्ब ३८ करोड ३५ लाख १९ हजार ७ सय ७ रूपैयाँ बजेट प्राप्त भएकोमा खर्च भने १ अर्ब ५६ करोड ५१ लाख १५ हजार ५ सय ७४ अर्थात् ६५.६६ प्रतिशत खर्च भएको छ । त्यसअघिको आ.व.मा २०८०÷०८१ मा चालु तर्फ ६९.४७ र पूँजीगत तर्फ ६८.६५ प्रतिशत बजेट खर्च भएको थियो ।
कुन कार्यालयले कति खर्च गरे
बाँकेका केही विकासे कार्यालयले प्राप्त गरेको बजेटको ९७ प्रतिशत बढी खर्च गरेका छन् । कोलेनिका नेपालगन्जको तथ्यांक अनुसार संघ तर्फको बजेट गत आ.व. २०८१/०८२ मा सबै भन्दा बढी बजेट खर्च हुलाकी सडक आयोजनाले गरेको छ । हुलाकीले २ अर्ब ९७ करोड ६३ लाख १४ हजार बजेट प्राप्त गरेकोमा २ अर्ब ८९ लाख ५३ हजार ६९ लाख ५ सय ४९ हजार अर्थात् ९७.२८ प्रतिशत बजेट खर्च गरेको छ ।
९७ प्रतिशत भन्दा बढी बजेट खर्च गर्ने अर्को कार्यालय हो संघीय खानेपानी तथा ढल व्यवस्थापन कार्यालय । जसले कुल बजेटको ९७.७२ प्रतिशत बजेट खर्च गर्न सफल भएको छ । त्यस्तै पुल योजना पश्चिम सेक्टरले ९३.०५ प्रतिशत, सिक्टा सिंचाई आयोजनाले ८९.२३ प्रतिशत, डिभिजन सडक कार्यालयले ६२.७४ प्रतिशत बजेट खर्च गरेको छ ।
संघीय आयोजना कार्यान्वयन इकाइले अघिल्लो आ.व. जस्तै गत आ.व.मा पनि बजेट खर्च गर्न सकेको छैन । आ.व. २०८०/०८१ मा ३९.३४ प्रतिशत बजेट खर्च गरेको इकाइले गत आ.व. २०८१/०८२ मा ४५.५५ प्रतिशत मात्रै बजेट खर्च गरेको छ ।
चालु आ.व.लाई १८ अर्ब ६४ करोड
चालु आर्थिक बर्षका २०८२/०८३ का लागि बाँकेले करिब २३ अर्ब बजेट संघ र प्रदेश सरकारबाट प्राप्त भएको कोष तथा लेखा नियन्त्रक कार्यालय नेपालगन्जका प्रमुख, प्रमुख कोष नियन्त्रक मोहन शरण भण्डारीले जानकारी दिएका छन् ।
कोलेनिका नेपालगन्ज प्रमुख भण्डारीले चालु आ.व.का लागि संघीय सरकारबाट बाँकेका लागि चालु तर्फ ११ अर्ब ९६ करोड ७८ लाख ९० हजार र पूँजीगत तर्फ ६ अर्ब ६८ करोड ८ लाख २० हजार गरी कुल १८ अर्ब ६४ करोड ८७ लाख १० हजार र प्रदेश सरकार तर्फ चालु १ अर्ब ५० करोड ५७ लाख ५५ हजार र पूँजीगत तर्फ २ अर्ब ५२ करोड ९८ लाख ७८ हजार गरी कुल ४ अर्ब ३ करोड ५६ लाख ३३ हजार बजेट सुनिश्चित भएको बताए ।
