भारत–नेपाल सीमा क्षेत्रको रुपैडिहा नाकामा कडाई थालिएको छ । तेस्रो मुलुकका नागरिकको अवैध आवागमन नियन्त्रण गर्ने उद्देश्यले सशस्त्र सीमा बल (एसएसबी) को ४२औँ वाहिनीले रुपैडिहा सीमा नाकास्थित बीओपीमा फेस डिटेक्सन क्यामेरा जडान गरेको हो ।
भारतीय पत्रकारका अनुसार, नयाँ प्रविधि प्रयोगमा आएपछि सीमा पार गर्ने यात्रुहरूको डिजिटल रेकर्ड राखिने भएको पनि छ ।
यसअघि नेपालगन्ज–रुपैडिहा नाकाबाट आवतजावत गर्ने नागरिकले केवल परिचयपत्र (आईडी) देखाए पुग्ने व्यवस्था थियो । ‘तर, अब क्यामेरामार्फत यात्रुको अनुहार पहिचान गरी आवतजावतको डिजिटल अभिलेख राखिने एसएसबीले जनाएको छ,’ पत्रकार एसके मधेसियाले दैनिक नेपालगन्जसँग भने, ‘सुरक्षा दृष्टिकोणले महत्त्वपूर्ण मानिएको यो कदमलाई ‘पाइलेट प्रोजेक्ट’का रूपमा लागू गरिएको हो ।’
रुपैडिहाका स्थानीय व्यापारीहरूले भने यसअघि नै एसएसबीको नियमित जाँचका कारण सीमा दुवैतर्फ लामो लाइन लाग्ने गरेको बताउँदै क्यामेरा जडानपछि समस्या अझ बढ्न सक्ने चिन्ता व्यक्त गरेका छन् । व्यापारीहरूका अनुसार सीमा नाकामा थप प्रविधि जडान हुँदा भारत र नेपाल दुवै देशका नागरिकलाई घण्टौँ लाइनमा उभिनुपर्ने अवस्था आउन सक्छ ।
उनीहरूले एसएसबीको चेकिङ पोइन्ट पार गरेपछि पनि भारतीय क्षेत्रमा शैक्षिक तथा स्वास्थ्य संस्थाहरू रहेको उल्लेख गरेका छन् । ए.जी.सी. मिशन स्कुल, सीमान्त इन्टर कलेज र मिशन अस्पतालमा दैनिक रूपमा विद्यार्थी र बिरामीको आवतजावत हुने भएकाले कडा जाँचले उनीहरूलाई समेत असहज बनाउने व्यापारीहरूको भनाइ छ ।
यस विषयमा एसएसबी ४२औँ वाहिनीका कमाण्डेन्ट गंगा सिंह उदावतले फेस डिटेक्सन प्रणाली सुरक्षा सुदृढीकरणका लागि आवश्यक रहेको स्पष्ट पारेका छन् । उनले प्रारम्भिक चरणमा केही असुविधा महसुस हुन सक्ने स्वीकार गर्दै समयसँगै यो व्यवस्था सहज र प्रभावकारी हुने बताए ।
कमाण्डेन्ट उदावतका अनुसार, यो प्रविधि विशेषगरी पाकिस्तान, बंगलादेश र चीनका नागरिकहरूको अवैध घुसपैठ नियन्त्रण गर्न जडान गरिएको हो । उनले विगतमा पनि तेस्रो मुलुकका नागरिक सीमा नाकाबाट अवैध रूपमा प्रवेश गर्ने क्रममा पक्राउ परेका घटनाहरू रहेको उल्लेख गरे ।
नेपाल–भारत सीमामा सुरक्षा जिम्मेवारी वहन गर्दै आएको एसएसबीको एसपी चेकपोस्टमा फेस डिटेक्सन मेसिनमार्फत हुने जाँचले अब तेस्रो मुलुकबाट आउने अवाञ्छित गतिविधिमा संलग्न व्यक्तिहरूमाथि कडा निगरानी हुने अपेक्षा गरिएको छ । ‘सुरक्षासँगै आवतजावतलाई व्यवस्थित बनाउने लक्ष्य राखिएको यस प्रविधिको प्रभावकारिता आगामी दिनमा देखिने स्थानीयवासीको विश्वास छ’, पत्रकार मधेसियाले भने ।