प्रजिअ हमाल भन्छन्, ‘एकीकृत सुरक्षा योजना, संयुक्त गस्ती र सिमुलेसन अभ्यासमार्फत शान्तिपूर्ण मतदान सुनिश्चित गरिंदै’
आसन्न प्रतिनिधिसभा निर्वाचनलाई लक्षित गर्दै बर्दिया जिल्लामा सुरक्षा तथा प्रशासनिक तयारी तीव्र पारिएको छ । निर्वाचन आयोगले आफ्ना कार्यक्रमहरू द्रुत गतिमा अगाडि बढाइरहेको अवस्थामा जिल्लास्तरमा पनि एकीकृत सुरक्षा रणनीति अनुसार काम भइरहेको प्रमुख जिल्ला अधिकारी गोगनबहादुर हमालले बताएका छन् ।
दैनिक नेपालगन्जसँग कुरा गर्दै प्रजिअ हमालले जिल्लामा सुरक्षा समितिको निर्णयअनुसार एकीकृत सुरक्षा योजना लागू गरी निरन्तर अनुगमन र परिचालन भइरहेको जानकारी दिए । उनका अनुसार, मतदान स्थल र केन्द्रहरूको नियमित निरीक्षण गर्दै सम्भावित कमजोरी पहिचान गरी त्यसैअनुसार सुरक्षा व्यवस्थापन मिलाइँदैछ ।
निर्वाचनको प्रभावकारी व्यवस्थापनका लागि बर्दिया प्रशासनले मतदान स्थलहरूको भौतिक अवस्था, पहुँच, सुरक्षा संवेदनशीलता लगायतका पक्षको अध्ययन गरिरहेको छ । देखिएका कमजोरी सुधार गर्दै जोखिमका आधारमा सुरक्षा परिचालन गर्ने रणनीति अपनाइएको प्रजिअ हमालको भनाइ छ ।
निर्वाचनमा खटिने कर्मचारी व्यवस्थापन पनि अन्तिम चरणमा पुगेको छ । कर्मचारी परिचालनसँगै सुरक्षा संयन्त्रको तालमेल मिलाएर निर्वाचनलाई व्यवस्थित बनाउने तयारी भइरहेको छ ।
‘बर्दिया जिल्ला करिब ८२.५ किलोमिटर भारतसँग खुला सिमानाले जोडिएको भएकाले सीमावर्ती क्षेत्रमा विशेष निगरानी बढाइएको छ,’ जिल्ला सुरक्षा समितिका अध्यक्षसमेत रहेका प्रजिअ हमालले भने, ‘सीमा क्षेत्रमा नियमित गस्ती, पेट्रोलिङ तथा सुरक्षा चेकजाँचलाई निरन्तरता दिइएको छ ।’
स्थानीय प्रशासनका अनुसार, खुला सीमा हुने जिल्लामा अवाञ्छित गतिविधिको जोखिम रहन सक्ने भएकाले सुरक्षा निकायले सक्रियता बढाएको हो ।
प्रशासनले दिएको जानकारी अनुसार, निर्वाचन सुरक्षालाई थप प्रभावकारी बनाउन नेपाली सेना, सशस्त्र प्रहरी बल र नेपाल प्रहरीबीच संयुक्त सिमुलेसन अभ्यास (व्यष्लत क्ष्mगबितष्यल भ्हभचअष्कभ) सञ्चालन भइरहेको छ ।
यसले आपतकालीन अवस्था वा आकस्मिक परिस्थितिमा कसरी समन्वय गर्ने भन्ने अभ्यासमार्फत सुरक्षा संयन्त्रलाई चुस्त बनाउने उद्देश्य राखिएको प्रशासनको भनाइ छ ।
जिल्लामा पुराना र नयाँ दल दुवै निर्वाचनमा सक्रिय देखिएका छन्। निर्वाचन आयोगले फागुन ४ गतेपछि मात्रै प्रचारप्रसार गर्न पाउने व्यवस्था गरे पनि हाल उम्मेदवारहरू कार्यकर्ता भेटघाटमा सक्रिय छन् ।
‘यसलाई प्रशासनले शान्तिपूर्ण र मर्यादित राजनीतिक गतिविधिका रूपमा हेरेको’ प्रजिअ हमालको भनाइ छ ।
मतदाता शिक्षा कार्यक्रम दल तथा निर्वाचन कार्यालयले अघि बढाइरहेका छन् । विगतका निर्वाचन अनुभव हेर्दा बर्दिया अन्य जिल्लाको तुलनामा शान्तिपूर्ण निर्वाचन हुने क्षेत्रका रूपमा चिनिएको छ । ‘हालसम्म निर्वाचन अवरुद्ध गर्ने कुनै तत्व सक्रिय नरहेको प्रशासनको निष्कर्ष छ,’ प्रजिअ हमालको भनाइ छ, ‘केही क्षेत्रलाई सामान्य संवेदनशील सूचीमा राखेर सुरक्षा व्यवस्था मिलाइएको छ ।’
प्रजिअ हमालका अनुसार, ‘जिल्लामा शान्तिपूर्ण, निष्पक्ष र भयरहित वातावरणमा निर्वाचन सम्पन्न गर्ने लक्ष्यसहित सबै पक्ष मिलेर तयारी भइरहेको छ ।’
समग्रमा हेर्दा बर्दियामा निर्वाचन सुरक्षालाई प्राथमिकतामा राखेर पूर्वतयारी, जोखिम मूल्याङ्कन, संयुक्त सुरक्षा समन्वय र सीमा निगरानी जस्ता पक्षलाई सन्तुलित रूपमा अघि बढाइएको देखिन्छ ।
निर्वाचन आयोगले आफ्ना काम दु्रत गतिमा अगाडि बढाइरहेको अवस्था रहेको जनाउ दिंदै प्रजिअ हमाल भन्छन्, ‘जिल्लामा सुरक्षा समितिको निर्णय अनुसार एकिकृत सुरक्षा योजना बमोजिम हाम्रा गतिविधि निरन्तर रुपमा अघि बढिरहेका छन् ।’
दुई निर्वाचन क्षेत्रमा ३६ को प्रतिप्रस्पर्धा
दुई निर्वाचन क्षेत्र रहेको बर्दियामा आगामी फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधिसभा निर्वाचनका लागि ३६ जनाले प्रतिस्पर्धा गर्दैछन् । निर्वाचन आयोगका अनुसार, क्षेत्र नं. १ मा २१ र क्षेत्र नं. २ मा १५ जनाले उम्मेदवारी दर्ता गराएका छन् । उम्मेदवारी मनोनयनसँगै उम्मेदवारहरुले घरदैलो सुरु गरिसकेका छन् ।
बर्दिया निर्वाचन क्षेत्र नं १ मा १८ वटा राजनीति दलका र तीन जना स्वतन्त्र उम्मेदवारले प्रतिस्पर्धा गर्दैछन् । निर्वाचन क्षेत्र नं २ मा १५ वटा राजनीतिक दलका उम्मेदवार प्रतिस्पर्धामा छन् ।
बर्दियाका प्रमुख जिल्ला अधिकारी गोगन बहादुर हमालले जिल्लामा शान्तिपूर्ण रुपमा राजनीतिक दलहरुले आफ्ना निर्वाचन कार्यक्रम अगाडि बढाएको बताएका छन् । ‘खुला सीमा भएपछि निर्वाचन सुरक्षमा अहिले कुनै चुनौति देखिएको छैन’, उनले भने ।
बर्दिया क्षेत्र नं १ मा नेकपा एमालेको तर्फबाट सालिकराम अधिकारी, नेपाली काँग्रेसको तर्फबाट संजय कुमार गौतम, नेपाली कम्युनिष्ट पार्टिबाट विष्णुप्रसाद चौधरी, राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीबाट ठाकुरसिंह थारुले उम्मेदवारी दिएका छन् ।
त्यसैगरी राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीबाट बिरबहादुर कामी, जनता समाजवादी पार्टीका तर्फबाट मनोज यादव, जनमत पार्टीबाट यमनाथ घिमिरे, नेपाल मजदुर किसान पार्टीबाट पवित्रा शाही, जनमोर्चाबाट लोक बहादुर रानामगर, नागरिक उन्मुक्ती पार्टी नेपालबाट अब्दुल खान लगायतले उम्मेदवारी दर्ता गराएका छन् ।
बर्दिया क्षेत्र नं २ मा नेकपा (एमाले) बाट विमला वि.क. नेपाली काँग्रेसबाट किशोर सिंह राठौर, नेपाली कम्युनिष्ट पार्टीबाट सुरेश पन्त, राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीबाट श्रीधर पोखरेलले उम्मेदवारी दिएका छन् ।
त्यसैगरी नागरकि उन्मुक्ती पार्टी नेपालबाट खुशीराम थारु, राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीबाट शुशिल चौधरी, जनता समाजवादी पार्टी नेपालबाट अनिरुध्या आर्य, नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी(माओवादी)बाट टिकाराम चौधरी, नेपाल मजदुर किसान पार्टीबाट धर्मराज जैसी, नेकपा (संयुक्त) बाट निता शर्माले उम्मेदवारी दिएका छन् । श्रम संस्कृती पार्टीबाट मानबहादुर बैगार, राष्ट्रिय जनमोर्चा पार्टीबाट रतन सिंह रावत लगायतले उम्मेदवारी दिएका छन् ।
निर्वाचन क्षेत्र नं १ मा महिला ८४ हजार दुईसय २७, पुरुष ८४ हजार आठ सय तीन र अन्य चार गरी एक लाख ६८ हजार ३४ जना मतदाता रहेका छन् ।
त्यसैगरी निर्वाचन क्षेत्र नं २ मा महिला ७९ हजार ६ सय ४६ र पुरुष ७५ हजार पाँच सय ८४ र अन्य दुई जना गरी एक लाख ५५ हजार दुई सय ३२ जना रहेका छन् ।
