आज ज्येष्ठ कृष्णपक्षको आमावस्या । पश्चिम तराईका जिल्लाका अवधी समुदायका महिलाहरुले वर (वरको रुख)को श्रद्धाभक्तिपूर्वक पूजाआराधनाका साथ पतिको दीर्घ जीवन र सुस्वास्थ्यको कामना गर्दै बरसाईत (वटसावित्री) पर्व मनाउँदैछन् । वटसावित्री पर्वलाई स्थानीय भाषामा ‘बरसाईत’ पनि भनिन्छ । वटवृक्ष भएका स्थानमा जम्मा भएर मनाइने यो पर्वमा आज बिहानैदेखि वर (वरको रुख) भएको स्थानमा नयाँ वस्त्र लगाएर महिलाहरु सामुहिक रुपमा पूजा गरेका छन् । पौराणिक कथाअनुसार सत्य युगमा सती सावित्रीले तपस्या र साधनाले जेठको औँसीका दिन अटल सौभाग्यको वरदान पाएको विश्वासका आधारमा महिलाहरुले यसै कामनाका साथ यो पर्व मनाउँदै आएका छन् ।
औँसीका दिन आज विहानैदेखि निराहार व्रत बसेर आफ्नो बस्ती नजिकको वटवृक्ष (वरको रुख)को फेदमा व्रतालु महिलाले सामुहिक रुपमा सावित्रीलाई सम्झदै ब्रह्मा, विष्णु र महेशसहितका इष्टदेवको पूजा आराधना गरेर यो पर्व मनाउँछन् । सती सावित्रीले आफ्नो तपोवलले इष्टदेव रिझाएर ढलेका आफ्ना पति सत्यवानलाई जगाएर अटल सौभाग्यको वर पाएको पौराणिक कथा नै यो पर्वको परम्परा हो । वरको रुखमा ब्रह्मा, विष्णु र महेशसहितका तीनै देवताको बास हुने जनविश्वासअनुसार यो पर्वको सङ्कल्प, पूजाआराधना र समापन एकै ठाउँ वरको रुखको फेदमा गर्ने गरिएको पण्डित शिवप्रसाद पाठकले बताउनुभयो । नयाँ परिधानमा सजिएर वटबृक्ष परिसर सरसफाइ गर्नेदेखि सावित्री कथा वाचन र श्रवण गर्ने परम्परा छ । आजको दिन विशेष पिठोको पुरी, गुलगुला, गुलेली, हलुवा, चना, गुणलगायत मुख्य परिकारको रुपमा पकाइने गरिएको अवधी महिला दानकुमारी पाठकले बताउनुभयो ।
