बाँकेमा अभद्र व्यवहारको मुद्दामा ह्वा त्तै कमी आएको छ । प्रहरीले थुनामा राख्नका लागि अभद्र व्यवहारको मुद्दाको दुरूपयोग गरिरहेको बताइए पनि बाँकेमा चालु आर्थिक बर्षको तीन महिनामा अघिल्ला दुई आ.व.को सोही अवधीमा भन्दा कमी आएको छ । यद्यपि, कार्तिक महिनामा भने अभद्र व्यवहारको मुद्दा बढेको बताइन्छ ।
अभद्र व्यवहारको मुद्दा पहिलो पटक जिल्ला प्रशासन कार्यालय र त्यसपछि जिल्ला अदालतमा चलाइने गरेको छ ।
जिल्ला प्रशासन कार्यालय बाँकेको तथ्यांक अनुसार, २०८२ को साउनदेखि असोज मसान्तसम्म अभद्र व्यवहारका मुद्दा ३९ वटा मात्रै दर्ता भएका छन् । तर, त्यो संख्या विगतको आ.व.को सोही समयमा निकै बढी रहेको थियो ।
जिल्ला प्रशासन कार्यालय बाँकेको तथ्यांक अनुसार, २०८१ साउन १ देखि असोज मसान्तसम्म ९५ वटा, २०८० साउन १ देखि असोज मसान्तसम्म १ सय ३ वटा अभद्र व्यवहारका मुद्दा दर्ता भएका छन् । चालु आर्थिक बर्षमा २०८२ को साउनदेखि असोज मसान्तसम्म ६ वटा मुद्दा मात्रै प्रशासनले फस्र्यौट गरेको थियो । सोही अवधीमा २०८१ साउन देखि असोज मसान्तसम्म ३६ र २०८० साउनदेखि असोज मसान्तसम्म ३५ वटा अभद्र व्यवहार सम्बन्धी मुद्दा फस्र्यौट भएका थिए ।
के हो अभद्र व्यवहार मुद्दा ?
कानुन व्यवसायीका अनुसार, सार्वजनिक शान्ति कायम गर्ने कुरामा अवरोध गर्ने व्यक्तिलाई प्रहरीले यस्तो कसुरमा मुद्दा चलाउने गरेको छ । पहिलो पटक यस्तो कसुर गरेका व्यक्तिलाई अधिकतम एक वर्षसम्म कैद वा १० हजार रूपैयाँसम्म जरिबाना हुन सक्छ ।
नेपालको विद्यमान कानुनले अधिकतम एक वर्षसम्म कैद सजाय हुने कसुरमा सुनुवाइ र सजाय तोक्ने अधिकार प्रमुख जिल्ला अधिकारीलाई दिएको छ ।
अपराध संहिताको दफा ११८मा ‘सार्वजनिक स्थान वा प्रवेश गर्न, कानुनी अधिकार नभएको ठाउँमा प्रवेश गरी कसैलाई अभद्र व्यवहार गर्न वा सार्वजनिक स्थानमा महिला, बालबालिका वा शारीरिक रूपमा अशक्त व्यक्तिलाई हातपात वा हैरानी गर्न नहुने’ भनिएको छ । कानुनमा यस्तो कुराको प्रयास गर्ने विषयलाई पनि अभद्र व्यवहारको परिभाषामा समेटिएको छ ।
अधिवक्ता बसन्त गौतम अभद्र व्यवहारमा एक पटक सजाय पाएको व्यक्ति दोस्रो पटक पनि उस्तै प्रकृतिमा मुद्दा चलाउनु परे जिल्ला अदालत लग्ने गरिएको बताउँछन् ।
पछिल्लो समय प्रहरीले कुनै मुद्दामा पक्राउ परेका व्यक्तिको सोही मुद्दामा पुष्टि हुने प्रमाण तत्काल नभेटिने देखिए अभद्र व्यवहार मुद्दा लगाएर अर्को मुद्दाको अनुसन्धान गर्दै आएका छन् । जसले गर्दा अभद्र व्यवहारका मुद्दा बढ्दै गएका छन् । ‘जुन अपराधमा अनुसन्धानका लागि नियन्त्रणमा लिइएको हो, सोही मुद्दामा म्याद थप गरी अनुसन्धान अगाडि बढाउनु पर्छ’, अधिवक्ता गौतम भन्छन् ।
प्रहरीले कतिपय घटनामा प्रहरीसँग सवालजवाफ गरेकै आधारमा पनि अभद्र व्यवहारका मुद्दा लगाउने गरेको भन्दै आलोचना हुने गरेको छ ।
