For Advertisement call: 9858020711
DO you have news / article? Click here
Friday, November 20, 2026
  • Login
Dainik Nepalgunj
  • Home
  • News
    • Politics
    • Business
    • Social
    • Education
    • Environment
    • World
    • Featured News
  • Technology
    असिना कारण दुबई–काठमाडौं उडान लखनउ डाइभर्ट

    असिना कारण दुबई–काठमाडौं उडान लखनउ डाइभर्ट

    सिरोस ईभीको नेपालगन्जमा पनि डेलिभरी

    सिरोस ईभीको नेपालगन्जमा पनि डेलिभरी

    लुम्बिनी प्राविधिकमा बढ्दो आकर्षण

    लुम्बिनी प्राविधिकमा बढ्दो आकर्षण

    स्क्रिनमा समस्या देखिएपछि एप्पलले साट्ने भयो फोल्डेबल आईफोन

    स्क्रिनमा समस्या देखिएपछि एप्पलले साट्ने भयो फोल्डेबल आईफोन

    दशैंको शुभकामना आदान–प्रदान सहित एनसेल हिरो रिटेलर मिट सम्पन्न

    दशैंको शुभकामना आदान–प्रदान सहित एनसेल हिरो रिटेलर मिट सम्पन्न

    देशभरका युवा प्रतिभालाई लुम्बिनीमा जुटाउँदै ‘लुम्बिनीएक्स’ ह्याकाथन

    देशभरका युवा प्रतिभालाई लुम्बिनीमा जुटाउँदै ‘लुम्बिनीएक्स’ ह्याकाथन

    Trending Tags

    • Nintendo Switch
    • CES 2017
    • Playstation 4 Pro
    • Mark Zuckerberg
  • Entertainment
    • All
    • Digital Gaming
    • Movie
    • Sports
    आज चितवन र सुदूरपश्चिमको भिडन्त, जित्ने टोली लुम्बिनीसँग फाइनलमा भिड्ने

    आज चितवन र सुदूरपश्चिमको भिडन्त, जित्ने टोली लुम्बिनीसँग फाइनलमा भिड्ने

    लुम्बिनी लायन्स फाइनलमा प्रवेश!

    लुम्बिनी लायन्स फाइनलमा प्रवेश!

    पोखराविरुद्ध विराटनगरको रोमाञ्चक जित

    पोखराविरुद्ध विराटनगरको रोमाञ्चक जित

    पर्यटन प्रवर्द्धनमा नयाँ आयाम बन्दै सांगीतिक कार्यक्रम : नेपालगञ्जलाई सांस्कृतिक तथा मनोरञ्जनात्मक पर्यटनको केन्द्र बनाउने सम्भावना

    पर्यटन प्रवर्द्धनमा नयाँ आयाम बन्दै सांगीतिक कार्यक्रम : नेपालगञ्जलाई सांस्कृतिक तथा मनोरञ्जनात्मक पर्यटनको केन्द्र बनाउने सम्भावना

    यु-१९ एसिया कप क्रिकेट : नेपालले पहिले भारतविरुद्ध ब्याटिङ गर्दै

    यु-१९ एसिया कप क्रिकेट : नेपालले पहिले भारतविरुद्ध ब्याटिङ गर्दै

    एनपिएलमा आज चार टोलीबिच प्रतिस्पर्धा

    एनपिएलमा आज चार टोलीबिच प्रतिस्पर्धा

  • Lifestyle
    • All
    • Food
    • Health
    • Travel
    • विचार
    आवश्यक मात्रै होइन, सम्भव छ नेपालगन्जमा ‘ड्राइपोर्ट’

    आवश्यक मात्रै होइन, सम्भव छ नेपालगन्जमा ‘ड्राइपोर्ट’

    देउसीभैलोको रकमले खड्कवारमा वनभोजको रौनक, आन्तरिक पर्यटकको घुइँचो

    देउसीभैलोको रकमले खड्कवारमा वनभोजको रौनक, आन्तरिक पर्यटकको घुइँचो

    बाँके राष्ट्रिय निकुञ्जमा पर्यटक भित्र्याउन तारे होटलहरूको सक्रियता

    बाँके राष्ट्रिय निकुञ्जमा पर्यटक भित्र्याउन तारे होटलहरूको सक्रियता

    नेपाल सम्वत् : ऋणमुक्तिको ऐतिहासिक सन्देश र सामाजिक एकताको आधार

    नेपाल सम्वत् : ऋणमुक्तिको ऐतिहासिक सन्देश र सामाजिक एकताको आधार

    नेपाल सम्वत् ः इतिहास, स्वाभिमान र राष्ट्रिय पहिचानको जीवन्त प्रतीक

    नेपाल सम्वत् ः इतिहास, स्वाभिमान र राष्ट्रिय पहिचानको जीवन्त प्रतीक

    आफ्नै मौलिकतामा नेपालीका चाड

    आफ्नै मौलिकतामा नेपालीका चाड

    Trending Tags

    • Golden Globes
    • Game of Thrones
    • MotoGP 2017
    • eSports
    • Fashion Week
  • मुख्य समाचार
  • थारु
  • अवधी
  • अंग्रेजी
  • हिन्दी
E-Paper
No Result
View All Result
Dainik Nepalgunj
  • Home
  • News
    • Politics
    • Business
    • Social
    • Education
    • Environment
    • World
    • Featured News
  • Technology
    असिना कारण दुबई–काठमाडौं उडान लखनउ डाइभर्ट

    असिना कारण दुबई–काठमाडौं उडान लखनउ डाइभर्ट

    सिरोस ईभीको नेपालगन्जमा पनि डेलिभरी

    सिरोस ईभीको नेपालगन्जमा पनि डेलिभरी

    लुम्बिनी प्राविधिकमा बढ्दो आकर्षण

    लुम्बिनी प्राविधिकमा बढ्दो आकर्षण

    स्क्रिनमा समस्या देखिएपछि एप्पलले साट्ने भयो फोल्डेबल आईफोन

    स्क्रिनमा समस्या देखिएपछि एप्पलले साट्ने भयो फोल्डेबल आईफोन

    दशैंको शुभकामना आदान–प्रदान सहित एनसेल हिरो रिटेलर मिट सम्पन्न

    दशैंको शुभकामना आदान–प्रदान सहित एनसेल हिरो रिटेलर मिट सम्पन्न

    देशभरका युवा प्रतिभालाई लुम्बिनीमा जुटाउँदै ‘लुम्बिनीएक्स’ ह्याकाथन

    देशभरका युवा प्रतिभालाई लुम्बिनीमा जुटाउँदै ‘लुम्बिनीएक्स’ ह्याकाथन

    Trending Tags

    • Nintendo Switch
    • CES 2017
    • Playstation 4 Pro
    • Mark Zuckerberg
  • Entertainment
    • All
    • Digital Gaming
    • Movie
    • Sports
    आज चितवन र सुदूरपश्चिमको भिडन्त, जित्ने टोली लुम्बिनीसँग फाइनलमा भिड्ने

    आज चितवन र सुदूरपश्चिमको भिडन्त, जित्ने टोली लुम्बिनीसँग फाइनलमा भिड्ने

    लुम्बिनी लायन्स फाइनलमा प्रवेश!

    लुम्बिनी लायन्स फाइनलमा प्रवेश!

    पोखराविरुद्ध विराटनगरको रोमाञ्चक जित

    पोखराविरुद्ध विराटनगरको रोमाञ्चक जित

    पर्यटन प्रवर्द्धनमा नयाँ आयाम बन्दै सांगीतिक कार्यक्रम : नेपालगञ्जलाई सांस्कृतिक तथा मनोरञ्जनात्मक पर्यटनको केन्द्र बनाउने सम्भावना

    पर्यटन प्रवर्द्धनमा नयाँ आयाम बन्दै सांगीतिक कार्यक्रम : नेपालगञ्जलाई सांस्कृतिक तथा मनोरञ्जनात्मक पर्यटनको केन्द्र बनाउने सम्भावना

    यु-१९ एसिया कप क्रिकेट : नेपालले पहिले भारतविरुद्ध ब्याटिङ गर्दै

    यु-१९ एसिया कप क्रिकेट : नेपालले पहिले भारतविरुद्ध ब्याटिङ गर्दै

    एनपिएलमा आज चार टोलीबिच प्रतिस्पर्धा

    एनपिएलमा आज चार टोलीबिच प्रतिस्पर्धा

  • Lifestyle
    • All
    • Food
    • Health
    • Travel
    • विचार
    आवश्यक मात्रै होइन, सम्भव छ नेपालगन्जमा ‘ड्राइपोर्ट’

    आवश्यक मात्रै होइन, सम्भव छ नेपालगन्जमा ‘ड्राइपोर्ट’

    देउसीभैलोको रकमले खड्कवारमा वनभोजको रौनक, आन्तरिक पर्यटकको घुइँचो

    देउसीभैलोको रकमले खड्कवारमा वनभोजको रौनक, आन्तरिक पर्यटकको घुइँचो

    बाँके राष्ट्रिय निकुञ्जमा पर्यटक भित्र्याउन तारे होटलहरूको सक्रियता

    बाँके राष्ट्रिय निकुञ्जमा पर्यटक भित्र्याउन तारे होटलहरूको सक्रियता

    नेपाल सम्वत् : ऋणमुक्तिको ऐतिहासिक सन्देश र सामाजिक एकताको आधार

    नेपाल सम्वत् : ऋणमुक्तिको ऐतिहासिक सन्देश र सामाजिक एकताको आधार

    नेपाल सम्वत् ः इतिहास, स्वाभिमान र राष्ट्रिय पहिचानको जीवन्त प्रतीक

    नेपाल सम्वत् ः इतिहास, स्वाभिमान र राष्ट्रिय पहिचानको जीवन्त प्रतीक

    आफ्नै मौलिकतामा नेपालीका चाड

    आफ्नै मौलिकतामा नेपालीका चाड

    Trending Tags

    • Golden Globes
    • Game of Thrones
    • MotoGP 2017
    • eSports
    • Fashion Week
  • मुख्य समाचार
  • थारु
  • अवधी
  • अंग्रेजी
  • हिन्दी
E-Paper
No Result
View All Result
Dainik Nepalgunj
होमपेज Lifestyle विचार

न्यायिक सुशासन र कार्की प्रतिवेदनः विकृति पहिचानदेखि सुधारको मार्गसम्म

byDainik Nepalgunj
April 8, 2026
in विचार
0 0
0
न्यायिक सुशासन र कार्की प्रतिवेदनः विकृति पहिचानदेखि सुधारको मार्गसम्म
Share on FacebookShare on Twitter

न्याय केवल कानूनी प्रक्रिया पूरा गरेर दिइने निर्णय मात्र होइन, यो व्यक्ति र समाजले अनुभूति गर्ने निष्पक्षता, सन्तुष्टि र विश्वासको समष्टिगत अनुभव हो । जब कुनै विवाद विधिसम्मत प्रक्रियामार्फत समाधान हुन्छ र त्यसको परिणामले पीडित वा सरोकारवालामा “मलाई न्याय मिल्यो” भन्ने अनुभूति दिलाउँछ, त्यही अवस्थालाई वास्तविक अर्थमा न्याय मानिन्छ । यसरी न्याय एकातर्फ कानूनसम्मत निर्णय हो भने अर्कोतर्फ सामाजिक स्वीकृति र मनोवैज्ञानिक सन्तुष्टिको विषय पनि हो । यही सन्दर्भमा न्यायिक सुशासन भन्नाले न्यायपालिका तथा सम्बद्ध निकायहरूले पारदर्शिता, उत्तरदायित्व, निष्पक्षता, दक्षता र सर्वसुलभ पहुँचको आधारमा न्याय प्रदान गर्ने समग्र अवस्थालाई जनाउँछ ।

न्यायिक सुशासनको मूल आधार न्यायपालिकाको स्वतन्त्रता र निष्पक्षता हो, जहाँ न्यायाधीशहरू कुनै पनि राजनीतिक, आर्थिक वा सामाजिक दबाबबाट मुक्त भई निर्णय गर्न सक्षम हुन्छन् । यससँगै पारदर्शिता, उत्तरदायित्व, समयमै न्याय प्रदान गर्ने क्षमता, समान पहुँच र भ्रष्टाचारमुक्त वातावरण पनि अनिवार्य सर्तहरू हुन् । यिनै तत्वहरूको सन्तुलित कार्यान्वयनले मात्र न्याय प्रणाली प्रति जनविश्वास कायम रहन्छ । तर नेपालको सन्दर्भमा संवैधानिक व्यवस्था बलियो भए पनि व्यवहारमा न्यायिक सुशासन अझै चुनौतीपूर्ण अवस्थामा देखिन्छ । मुद्दा फछ्र्यौटमा ढिलाइ, निर्णय कार्यान्वयनमा कमजोरी, न्यायिक नियुक्तिमा अपारदर्शिता, तथा प्रशासनिक अनियमितताले प्रणालीलाई प्रभावित बनाइरहेका छन् ।

विशेषगरी न्यायिक नियुक्ति र पदोन्नतिमा देखिएको अपारदर्शिता गम्भीर समस्या हो । न्याय परिषद्को संरचनागत बनोट, राजनीतिक प्रभाव र भागबण्डाको प्रवृत्तिले योग्यताको आधारभन्दा पहुँच र प्रभावलाई प्राथमिकता दिएको आरोप बलियो बनेको छ । यसले न्याय प्रणालीप्रति जनआस्था कमजोर बनाएको छ । त्यस्तै, ग्रामीण तथा सीमान्तकृत समुदायका लागि न्यायमा पहुँच अझै कठिन रहनु, प्रविधिको सीमित प्रयोग, तथा अदालतका निर्णयहरूको प्रभावकारी कार्यान्वयन नहुनुले न्यायिक सुशासनलाई थप कमजोर बनाएको छ ।

यही पृष्ठभूमिमा पूर्व प्रधानन्यायाधीश हरिकृष्ण कार्कीको संयोजकत्वमा तयार गरिएको कार्की प्रतिवेदनले न्याय क्षेत्रमा देखिएका विकृति, विसंगति र संरचनागत कमजोरीहरूलाई स्पष्ट रूपमा औंल्याएको छ । प्रतिवेदनले न्यायिक समस्या व्यक्तिगत आचरणको मात्र परिणाम नभई संस्थागत कमजोरी, संरचनागत खाडल र व्यवहारगत विचलनको संयुक्त परिणाम भएको निष्कर्ष प्रस्तुत गरेको छ । विशेषगरी न्याय सम्पादन प्रक्रियामा “सेटिङ” संस्कृतिको गम्भीर उपस्थितिलाई यसले उजागर गरेको छ, जहाँ अदालती प्रक्रियाभन्दा बाहिर अनौपचारिक पहुँच, आर्थिक लेनदेन र प्रभावका आधारमा मुद्दाको परिणाम प्रभावित पार्ने प्रयास हुने गरेको उल्लेख छ ।

बिचौलिया संस्कृतिको सवालमा प्रतिवेदनले केही कानून व्यवसायी, अदालतका कर्मचारी, निवृत्त कर्मचारी तथा बाह्य प्रभावशाली व्यक्तिहरूले “सम्पर्ककर्ता” को भूमिका खेलेको संकेत गरेको छ । यस्ता व्यक्तिहरूले मुद्दा जिताउने वा सजाय घटाउने आश्वासन दिँदै सेवाग्राहीबाट आर्थिक लाभ लिने, न्यायाधीशसम्म पहुँचको दाबी गर्ने र प्रक्रियामा हस्तक्षेप गर्ने प्रवृत्तिले न्याय प्रणालीको निष्पक्षता र विश्वसनीयता गम्भीर रूपमा प्रभावित भएको देखिन्छ । यसका साथै नियुक्ति, सरुवा, पदोन्नति र जिम्मेवारी बाँडफाँटमा स्पष्ट मापदण्डको अभाव, कार्यसम्पादन मूल्यांकन प्रणाली कमजोर हुनु, तथा मुद्दा दर्ता, पेशी तोक्ने र फाइल व्यवस्थापनमा अनियमितताको सम्भावना रहेको पक्ष पनि प्रतिवेदनले औंल्याएको छ ।

यी समस्याहरू समाधानका लागि कार्की प्रतिवेदनले व्यापक सुधार खाका प्रस्तुत गरेको छ । न्यायिक नियुक्ति प्रक्रियालाई पारदर्शी, प्रतिस्पर्धात्मक र मेरिटमा आधारित बनाउने, न्याय परिषद्को संरचना र कार्यशैली सुधार गर्ने, न्यायाधीशहरूको आचारसंहिता कडाइका साथ लागू गर्ने तथा उल्लङ्घनमा प्रभावकारी कारबाही सुनिश्चित गर्ने प्रमुख सिफारिसहरू रहेका छन् । “सेटिङ” र बिचौलिया संस्कृतिको अन्त्यका लागि अदालत परिसरमा अनधिकृत पहुँच नियन्त्रण, पेशी तोक्ने प्रणाली पारदर्शी बनाउने, तथा न्यायिक प्रक्रियामा अनौपचारिक सम्पर्कलाई सीमित गर्ने उपायहरू पनि प्रस्ताव गरिएको छ ।

प्रविधिको प्रयोगलाई सुधारको मुख्य माध्यमका रूपमा अघि सारिएको छ । ई–कोर्ट, डिजिटल फाइलिङ, अनलाइन ट्र्याकिङ र भर्चुअल सुनुवाइको विस्तारले पारदर्शिता बढाउने, ढिलाइ घटाउने र बिचौलियाको भूमिका स्वतः कमजोर बनाउने अपेक्षा गरिएको छ । साथै, न्यायिक निर्णयहरूको प्रकाशन, डाटाबेस व्यवस्थापन र कार्यसम्पादन मूल्यांकनलाई प्रविधिमैत्री बनाउने सिफारिस गरिएको छ। नैतिकता र पेशागत इमान्दारितालाई सुदृढ बनाउन न्यायाधीश, वकिल र कर्मचारीहरूको नियमित तालिम, कडा अनुशासन प्रणाली र प्रभावकारी उजुरी व्यवस्थापन संयन्त्र आवश्यक रहेको पनि प्रतिवेदनले जोड दिएको छ ।

न्यायिक सुशासनका समस्या संरचनागत र व्यवहारगत दुवै तहमा रहेका कारण सुधार पनि समग्र हुन आवश्यक छ । पर्याप्त जनशक्ति, स्रोतसाधन र पूर्वाधारको व्यवस्था, संस्थागत प्रभावकारीता अभिवृद्धि, र सेवाग्राहीमैत्री व्यवहारको विकास अपरिहार्य छ । दीर्घकालीन सुधारका लागि स्पष्ट नीति, कार्ययोजना र मूल्यांकन प्रणाली आवश्यक हुन्छ । यसमा न्यायपालिका, सरकार, प्रहरी, सरकारी वकिल, बार, नागरिक समाज र सञ्चारमाध्यम सबैको समन्वित भूमिका अनिवार्य हुन्छ ।

सरकारको भूमिका विशेष रूपमा महत्वपूर्ण छ । न्यायपालिकालाई आवश्यक बजेट, पूर्वाधार र नीतिगत सहयोग उपलब्ध गराउनु, न्यायिक निर्णयहरूको प्रभावकारी कार्यान्वयन सुनिश्चित गर्नु, तथा भ्रष्टाचार नियन्त्रणमा शून्य सहनशीलता अपनाउनु सरकारका प्रमुख दायित्व हुन् । न्यायपालिकाको स्वतन्त्रता कायम राख्दै यसको सुदृढीकरणमा राज्यको सक्रिय सहयोग अपरिहार्य हुन्छ ।

अन्ततः, न्यायिक सुशासन लोकतान्त्रिक शासन प्रणालीको मेरुदण्ड हो। पारदर्शिता, उत्तरदायित्व र दक्षता सुनिश्चित नगरेसम्म न्याय प्रणालीप्रति जनविश्वास मजबुत हुन सक्दैन । कार्की प्रतिवेदनले देखाएका विकृति—विशेषतः सेटिङ, बिचौलिया र अनियमितता—लाई नियन्त्रण गर्दै सिफारिसहरू कार्यान्वयन गर्न सके न्यायिक सुशासन सुदृढ गर्ने दिशामा महत्वपूर्ण उपलब्धि हासिल गर्न सकिन्छ । न्याय अन्ततः कागजमा लेखिएको निर्णय मात्र होइन, नागरिकको मनमा बस्ने विश्वास हो, र त्यस विश्वासको संरक्षण नै न्यायिक सुधारको मूल उद्देश्य हुनुपर्छ । (लेखक अधिवक्ता हुन् ।)

Previous Post

एक वर्षमा सात हजार पाँच सय विपद्का घटना

Next Post

गहुँ उत्पादन बढ्ने, मकै खेतीमा आकर्षण

Next Post
गहुँ उत्पादन बढ्ने, मकै खेतीमा आकर्षण

गहुँ उत्पादन बढ्ने, मकै खेतीमा आकर्षण

Stay Connected

ADVERTISEMENT
  • Trending
  • Comments
  • Latest
कोहलपुरमा विपन्नका लागि कपडा संकलन गरिँदै

कोहलपुरमा विपन्नका लागि कपडा संकलन गरिँदै

January 16, 2024
आमाबिनै नागरिकता

आमाबिनै नागरिकता

January 25, 2024
मानसिक स्वास्थ्य रणनैतिक कार्ययोजना

मानसिक स्वास्थ्य रणनैतिक कार्ययोजना

May 13, 2024
प्रतियोगिता नजिकिंदै जाँदा स्वीमिङ्ग पुल सफाई

आजदेखि पौडी प्रशिक्षक प्रशिक्षण

October 29, 2025

 सामाजिक अभियन्ता राजेश बिशुराललाई हेरिटेज इन्टरनेसनल अवार्ड २०२३

0
बालबालिकाले रमाउँदै सिक्न सक्ने नेपाली मोबाइल एप

बालबालिकाले रमाउँदै सिक्न सक्ने नेपाली मोबाइल एप

0
How to make Shahi Paneer

How to make Shahi Paneer

0
चार महिनामा भित्रियो रु चार खर्ब ७७ अर्ब विप्रेषण

चार महिनामा भित्रियो रु चार खर्ब ७७ अर्ब विप्रेषण

0
चौडा बन्दै पूर्व–पश्चिम राजमार्ग

चौडा बन्दै पूर्व–पश्चिम राजमार्ग

November 20, 2026
खजुरा गाउँपालिकाको प्रशासनिक भवन निर्माण अन्तिम चरणमा

सडक सीमा खाली गर्न खजुराको अल्टिमेटम

November 20, 2026
व्यवसाय मानवअधिकार अन्तरसम्बन्धित

व्यवसाय मानवअधिकार अन्तरसम्बन्धित

November 20, 2026
अब स्थानीय तहबाटै भूमि प्रशासन सेवा

राप्तीसोनारीमा खेलउत्सव

November 20, 2026
  • About
  • Advertise
  • Privacy & Policy
  • Contact
Call us: +977 9858020711

© 2024 Dainik Nepalgunj - News for the Nation. | Powered by Dotworks Technologies.

Welcome Back!

Login to your account below

Forgotten Password?

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.

Log In

Add New Playlist

No Result
View All Result
  • Home
  • News
    • Politics
    • Business
    • Social
    • Education
    • Environment
    • World
    • Featured News
  • Technology
  • Entertainment
  • Lifestyle
  • मुख्य समाचार
  • थारु
  • अवधी
  • अंग्रेजी
  • हिन्दी
E-paper

© 2024 Dainik Nepalgunj - News for the Nation. | Powered by Dotworks Technologies.

-
00:00
00:00

Queue

Update Required Flash plugin
-
00:00
00:00
Go to mobile version