खुला सिमानाका कारण बढ्दो मानव बेचबिखन तथा ओसारपसारको जोखिम न्यूनीकरण गर्न स्थानीय तहको भूमिका प्रभावकारी बनाउने उद्देश्यसहित बाँकेको जानकी गाउँपालिकामा दुइ दिने सचेतनामूलक तथा क्षमता विकास तालिम सम्पन्न गरिएको छ ।
मानव अधिकार संरक्षण तथा प्रवर्द्धन केन्द्रको आयोजना तथा जानकी गाउँपालिकाको सहयोगमा सञ्चालन गरिएको तालिममा मानव बेचबिखन न्यूनीकरण, सुरक्षित आप्रवासन, बाल अधिकार संरक्षण तथा किशोर–किशोरीको सुरक्षासम्बन्धी विषयमा सहजीकरण गरिएको थियो । कार्यक्रममा विद्यालयका विद्यार्थी, शिक्षक तथा स्थानीय सरोकारवालाको सक्रिय सहभागिता रहेको थियो ।
तालिम समापन कार्यक्रममा बोल्दै जानकी गाउँपालिका अध्यक्ष छब्बन खाँले खुला सिमानाका कारण बाँके जिल्ला विशेष जोखिममा रहेकाले समुदायस्तरमै सचेतना अभिवृद्धि आवश्यक रहेको बताउनुभयो ।
उहाँले मानव बेचबिखन नियन्त्रण केवल सरकारी निकायको दायित्व मात्र नभई सम्पूर्ण समाजको साझा जिम्मेवारी भएको उल्लेख गर्दै गाउँपालिकाले आगामी दिनमा गाउँ–टोलसम्म पुगेर अभियान सञ्चालन गर्ने प्रतिबद्धता जनाउनुभयो ।
अध्यक्ष खाँले भन्नुभयो,“मानव बेचबिखन जस्तो जघन्य अपराध रोक्न परिवार, विद्यालय, समुदाय र स्थानीय सरकारबीच समन्वय अत्यन्त जरुरी छ । अहिलेको तालिमले विद्यार्थीलाई सचेत बनाउने मात्र होइन, उनीहरूलाई समाजमा सकारात्मक सन्देश फैलाउने दूतको रूपमा तयार गरेको छ । गाउँपालिकाले यस्ता कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिनेछ ।”
कार्यक्रममा प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत परसुराम उपाध्यायले नेपाल–भारत खुला सिमानाका कारण जानकी गाउँपालिका उच्च जोखिम क्षेत्रमा पर्ने भएकाले स्थानीय तहले विशेष सतर्कता अपनाउनुपर्ने बताउनुभयो ।
उहाँले सुरक्षित वैदेशिक रोजगारी, मानव बेचबिखनका संकेत, दलालको प्रलोभनबाट जोगिने उपाय र कानुनी जानकारीबारे विद्यालयस्तरबाटै शिक्षा दिन आवश्यक रहेको धारणा राख्नुभयो ।
उहाँले भन्नुभयो,“खुला सिमाना अवसरसँगै चुनौती पनि हो । धेरै युवायुवती झुटा आश्वासन र प्रलोभनमा परेर जोखिममा पर्ने गरेका छन् । यस्ता तालिमले विद्यार्थीमार्फत घरघरमा सचेतना फैलाउने विश्वास लिएका छौं ।”
सामाजिक विकास समितिका संयोजक राम अचल धोबीले पछिल्लो समय मानव बेचबिखनको स्वरूप परिवर्तन हुँदै गएको बताउँदै सामाजिक सञ्जाल, वैदेशिक रोजगारी र विभिन्न प्रलोभनमार्फत युवायुवतीलाई फसाउने घटना बढिरहेको उल्लेख गर्नुभयो ।
उहाँले विद्यार्थीलाई अभियानको केन्द्रमा राखेर जनचेतना फैलाउन सके समाजमा सकारात्मक परिवर्तन आउने विश्वास व्यक्त गर्नुभयो ।
कन्या माध्यमिक विद्यालयकी प्रधानाध्यापक मालती कुमारी शाहीले विद्यालय तहमा यस्ता व्यवहारिक र सचेतनामूलक कार्यक्रम अत्यन्त प्रभावकारी हुने बताउँदै विद्यार्थीमा आत्मविश्वास, सचेतना र जोखिम पहिचान गर्ने क्षमता विकास भएको बताउनुभयो ।
तालिमकी प्रमुख प्रशिक्षक तथा शक्ति समूह लुम्बिनी प्रदेश संयोजक निर्मला पौडेलले मानव बेचबिखन अहिले परम्परागत सीमाभन्दा बाहिर गई डिजिटल माध्यम, वैदेशिक रोजगारी, विवाह तथा आकर्षक आम्दानीको प्रलोभनमार्फत फैलिरहेको बताउनुभयो ।
उहाँले विशेषगरी किशोरी, महिला र आर्थिक रूपमा कमजोर वर्ग बढी जोखिममा पर्ने भएकाले समुदायस्तरमै निगरानी र सचेतना बलियो बनाउनुपर्नेमा जोड दिनुभयो ।
कार्यक्रममा आयोजक संस्था मानव अधिकार संरक्षण तथा प्रवर्द्धन केन्द्रका अध्यक्ष आलम खानले प्रशिक्षकहरूलाई प्रशंसापत्र प्रदान गर्नुका साथै जानकी गाउँपालिका र सोहराब अली र कन्या माध्यमिक विद्यालयलाई सम्मान गर्नुभएको थियो ।
तालिममा शक्ति समूहकी लुम्बिनी प्रदेश संयोजक निर्मला पौडेल, प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत परशुराम उपाध्याय, योजना शाखा प्रमुख शोभा पौडेल, सूचना प्रविधि अधिकृत विकास जिसी, सहायक शिक्षा अधिकृत झुमी कुमारी वली लगायतले सहजीकरण गर्नुभएको थियो । कार्यक्रममा ७० जना विद्यार्थी तथा शिक्षकहरूको सहभागिता रहेको थियो । कार्यक्रमको समापनमा वडा नं ५ का अध्यक्ष एवं पालिकाका प्रवक्ता टिकानाथ यादव, हुरीपप कि सचिव शरिला घर्तिमगर लगायतको सहभागिता रहेको थियो ।
