बाँकेका पाँच स्थानीय तहमा गरिएको स्क्रिनिङ्गबाट २ सय ३३ जना बालबालिका कुपोषित फेला परेका छन् । स्वास्थ्य कार्यालय बाँकेकी पोषण फोकल पर्सन बसन्ती मल्लले बाँकेका पाँच स्थानीय तहका २१ हजार ५ सय ४९ जना बालबालिकामा स्क्रिनिङ्ग गर्दा २ सय ३३ जना कडा कुपोषण भएका बालबालिका फेला परेको जानकारी दिइन् ।
बाँकेको राप्तीसोनारी गाउँपालिकामा स्क्रिनिङ्गबाट ३१, बैजनाथ गाउँपालिकाबाट ४४, खजुरा गाउँपालिकाबाट ३२, जानकी गाउँपालिकाबाट ३६, डुडुवा गाउँपालिकाबाट ९० जना कुपोषित बालबालिकाका गत फागुन मसान्तसम्म गरिएको स्क्रिनिङ्गको बेला फेला परेको स्वास्थ्य कार्यालय बाँकेको तथ्यांक रहेको छ ।
स्वास्थ्य कार्यालय बाँकेकी पोषण फोकल पर्सन मल्लले बाँकी तीन पालिकामा आगामी बैशाखदेखि स्क्रिनिङ्ग सुरु हुने बताएकी छिन् । नरैनापुरको १÷२ वटा वडामा स्क्रिनिङ्ग भैसकेको छ, जसबाट २३ जना कुपोषित बालबालिका फेला परेका थिए ।
‘नरैनापुर गाउँपालिकाका बाँकी वडा, कोहलपुर नगरपालिका र नेपालगन्ज उपमहानगरपालिकामा कुपोषण स्क्रिनिङ्ग हुनेछ’, उनी भन्छिन् ।
कुपोषण स्क्रिनिङ्ग भएका पाँच स्थानीय तहमा १ हजार १ सय ५ बालबालिका र नरैनापुरको वडामा ५२ गरी १ हजार १ सय ५७ मध्यम कुपोषित बालबालिका फेला परेका थिए ।
‘कतिपय अभिभावकले बालबालिकालाई अस्पताल नलग्दा कुपोषण भएको पत्ता लाग्दैन, त्यसैले समुदायमा लुकेको कुपोषित ६ महिनादेखि ५९ महिनासम्मका बालबालिका खोज्नका लागि स्क्रिनिङ्ग गर्दै आएका हौं’, स्वास्थ्य कार्यालय बाँकेकी पोषण फोकल पर्सन मल्लले भनिन् ।
समुदायमा भेटिने कुपोषित बालबालिकाको ओटिसिएस मार्फत पोषण प्रदान गर्दै आएको स्वास्थ्य कार्यालय बाँकेले जनाएको छ । ‘कुपोषित बालबालिकाको लागि आवश्यक पोषण ओटिसिएसबाट उपलब्ध गराइँदै आएको छ’, मल्ल भन्छिन् ।
स्वास्थ्य कार्यालय बाँकेकी पोषण फोकल पर्सन मल्लले कुपोषणलाई जरैबाट निर्मूल गर्नका लागि किशोरी अवस्थादेखि नै स्वास्थ्य र पोषणको ख्याल राख्नुपर्ने, बच्चा जन्मिसकेपछि आवश्यक पोषण बच्चाले पाइरहेको सुनिश्चित गर्न आवश्यक रहेको बताउँछिन् । ‘जंकफुड लगायत अखाद्य खानेकुराका कारण किशोरीहरूमा विभिन्न खालका स्वास्थ्य समस्या हुनसक्छन्, भोलि तिनै किशोरीहरू गर्भवति हुँदा आमासँगै बच्चालाई पनि समस्या हुन्छ’, उनी भन्छिन् ।
‘गर्भवतिलाई नै उचित पोषण पुगेको छैन भने गर्भमा रहेको बच्चाले पोषण प्राप्त गर्न सक्दैन’, स्वास्थ्य कार्यालय बाँकेकी पोषण फोकल पर्सन मल्लले भनिन्, ‘त्यसैले यसतर्फ सचेतना फैलाउन आवश्यक रहेको छ ।’
‘अझै पनि कुपोषण भेटिनु चिन्ताजनक विषय हो, यसलाई गम्भीरतापूर्वक लिन आवश्यक छ’, उनी भन्छिन्, ‘कुपोषणबाट जोगाउन बच्चा जन्मेपछि नियमित स्तनपान लगायत उमेरसँगै स्वस्थ र पोषणयुक्त खानेकुरामा विशेष ध्यान दिन आवश्यक छ ।’
बाँकेमा बढ्दो छ कुपोषण
बाँकेमा कुपोषण भएका बालबालिकाको संख्या वृद्धि हुँदै गएको तथ्यांकले देखाएको छ ।
स्वास्थ्य कार्यालय बाँकेको तथ्यांक अनुसार, आर्थिक बर्ष २०८०÷०८१ मा बाँकेका आठ स्थानीय तहमा कडा खालका ४ सय ४२ बालबालिकामा कुपोषण भेटिएको थियो ।
त्यस्तै आर्थिक बर्ष २०८१÷०८२ मा कडा खालको कुपोषित बालबालिकाको संख्या ५ सय ५८ फेला रहेका थिए ।
चालु आ.व.को आठ महिनामा ३ सय २८ बालबालिकामा कडा खालको कुपोषण भेटिएको छ । तेस्रो चौमासिकमा स्क्रिनिङ्ग पछि यो संख्या बढ्ने अनुमान स्वास्थ्य कार्यालयको छ ।
भेरी अस्पतालमा ७७ बालबालिकालाई पोषण
भेरी अस्पताल नेपालगन्ज परिसरमा रहेको पोषण पुनस्र्थापना केन्द्रमा कुपोषित बालबालिकाकाहरूका लागि निःशुल्क पोषणको व्यवस्था गरिंदै आएको छ ।
पोषण पुनस्र्थापना केन्द्रकी इन्चार्ज विमला पौडेलले अस्पतालमा उपचारमा आएपछि मात्रै अभिभावकहरूले बालबालिकामा रहेको कुपोषणबारे थाहा पाउने गरेको बताउँछिन् ।
पोषण पुनस्र्थापना केन्द्रले हालसम्म ७० जना बालबालिकालाई भर्ना गरेर पोषण पूर्ति भएको सुनिश्चित गरी घर फर्काएको छ । हाल केन्द्रमा ७ जना बालबालिका भर्नामा रहेका
छन् । कुपोषित बालबालिकालाई अवस्था हेरेर न्यूनतम १५ दिनसम्म केन्द्रमा पोषणका लागि राखिने गरेको छ ।
‘अवस्था नाजुक भएका बालबालिकालाई राखेर निर्धारित मापदण्ड अनुसार पोषणयुक्त खानापानको व्यवस्था गर्दै आएका छौं’, केन्द्रकी इन्चार्ज पौडेलले भनिन्, ‘आएको केही दिनमै कुपोषित बालबालिकाको स्वास्थ्यमा सुधार हुँदै तौल वृद्धि हुने गरेको छ ।’
केन्द्रकी इन्चार्ज पौडेलले केन्द्रमा रहेका कर्मचारीहरूले अभिभावकलाई बालबालिकालाई कुपोषण हुन नदिन कसरी सही तरिकाले पोषणयुक्त स्वस्थ खानेकुरा तथा आमाको दुध खुवाउनु पर्छ भन्ने प्रशिक्षण पनि दिने गरेको बताएकी छिन् ।