आसन्न फागुन २१ को प्रतिनिधिसभा निर्वाचनका लागि बाँके निर्वाचन क्षेत्र नम्बर २ बाट यसपटक केही युवा व्यवसायी मैदानमा छन्, उनीको परिचय, सक्रियताको अत्यधिक समय व्यापार व्यवसायमै बित्छ । सफल व्यवसायी उनीहरुलाई किन संसदीय राजनीति गर्नु परेको होला ?
त्यसो त २० जना उम्मेदवारमध्ये मोहम्मद इस्तियाक राईले आफ्नो व्यवसायिक विरासत विस्तार गरिरहेका छन् । तर, उनको परिचय राजनीतिमै छ । सिताराम यादव र गोपाल गिरि होटल व्यवसायी हुन् । बंैकिङ करिअर चटक्क छाडेर आएका सुधान्सु कोइराला, विद्यार्थी राजनीतिबाट आएका ऋषिराज देवकोटा, पत्रकारिता पृष्ठभूमिका जगदीश ढकाल लगायत अन्य उम्मेदवार पनि कुनै न कुनै पृष्ठभूमिमा सक्रिय छन् ।
सामान्यतया सफल व्यवसायीहरूको दिनचर्या नाफा–नोक्सान, बजार विस्तार र ग्राहक व्यवस्थापनमै बित्छ । राजनीति भनेको झन्झटिलो, अनिश्चित र आलोचनाले भरिएको क्षेत्र मानिन्छ । तर यही जोखिम र आलोचनाको घेराबीच बाँके निर्वाचन क्षेत्र नम्बर–२ मा रहेका यी युवा व्यवसायीहरू चुनावी मैदानमा उत्रिएका छन् ।
प्रश्न उठ्नु स्वाभाविक छ, व्यापार राम्रो चलिरहेकै बेला किन राजनीति ? राजनीति अब पेशा बन्यो कि सेवा ? ‘मेरो व्यवसाय कर्म थियो, राजनीति धर्म हुनेछ,’ दिपेन्द्र विष्टलाई दैनिक नेपालगन्जले सोधेको प्रश्नमा उनको निष्कर्ष थियो ।
डेढ दशकदेखि बाँकेमा व्यापार व्यवसाय गर्दै आएका विष्ट बजारमा सफल व्यवसायीको रूपमा चिनिन्छन् । तर अहिले उनी बाँके निर्वाचन क्षेत्र नम्बर २ को चुनावी मैदानमा छन्, नेपाली कम्युनिष्ट पार्टीका तर्फबाट ।
उनीसँग सोधियो — ‘व्यवसाय छाडेर किन राजनीति ?’ उनले उल्टै प्रतिप्रश्न गरे, ‘खुला राजनीतिमा व्यवसायी किन आउनु हुँदैन र ?’ उनको तर्क छ,देशको अर्थतन्त्र कमजोर हुँदा व्यवसाय पनि बलियो हुन सक्दैन । युवाहरू रोजगारी नपाएर विदेशिन बाध्य छन् । राजनीतिक अस्थिरता र कमजोर नीतिका कारण उद्योग–व्यवसाय फस्टाउन सकेको छैन ।
‘मैले व्यवसायमा सफलता पाएँ, अब देशलाई पनि आर्थिक रूपमा सफल बनाउनुपर्छ भन्ने सोच आयो,’ नयाँ पुस्ताको प्रतिनिधित्व गर्दै विष्ट भन्छन्, ‘अर्थतन्त्र सुधार्न ठोस एजेण्डा, गुड गभर्नेन्स, पेपरलेस प्रशासन र क्यासलेस प्रणाली लागू गर्नुपर्छ । त्यसका लागि म राजनीतिमा आएको हुँ ।’ उनको भनाइमा राजनीति व्यक्तिगत लाभ होइन, सेवाको माध्यम हो।
१७ वर्षदेखि अटोमोबाइल व्यवसायमा सक्रिय विवेककुमार श्रेष्ठ पनि यसपटक राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीबाट उम्मेदवार बनेका छन् ।
उनलाई पनि उस्तै प्रश्न, थियो दैनिक नेपालगन्जको । ‘व्यापार व्यवसाय छाडेर राजनीति किन ?’ उनको जवाफ थियो, ‘देशकै भविष्य अन्योलमा हुँदा व्यक्तिको भविष्य कसरी सुनिश्चित हुन्छ ?’ उनका अनुसार स्वास्थ्य, शिक्षा, रोजगारी र उद्यम सबै कुरा देशको स्थायित्वसँग जोडिएको छ ।
‘हात बाँधेर हेरेर बस्न सकिएन, आफूले सकेको योगदान दिन राजनीतिमा आएको हुँ,’ उनी भन्छन् । श्रेष्ठको विश्वास छ, ‘सामान्य नागरिककै सहभागिताले देश बदल्न सक्छ ।’
नेपालगन्ज उद्योग वाणिज्य संघका अध्यक्ष टंक धामी नेकपाबाट प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनमा उम्मेदवार हुन चाहन्थे । जिल्ला पार्टीको सिफारिसमा परेपनि टिकट नपाएको झोंकमा पार्टीनै परित्यागमात्रै गरेनन्, अर्कै पार्टीबाट टिकट बुझे, अर्कैलाई बुझाए । संघका पूर्व अध्यक्ष कृष्ण प्रसाद श्रेष्ठ पनि नेकपा एमालेबाट टिकटको आशमा अन्तिम समयसम्म उत्साहित थिए । उनीजस्तै धेरै उद्योगी व्यवसायी यसपटक टिकटको लाइनमा थिए, बाँकेमै ।
प्रश्न उब्जिएको छ, राजनीति पेशा कि परिवर्तनको बाटो ? बाँके–२ मा मात्र होइन, देशभरै राजनीतिमा प्रवेश गर्नेहरुको आकर्षण बढ्दो छ ।
तर उनीहरूमाथि एउटै आरोप दोहोरिन्छ, ‘राजनीति अब पेशा बन्यो, सेवा होइन ।’
यद्यपि यी युवा व्यवसायीहरूको दाबी भने फरक छ ।
उनीहरू भन्छन्, ‘व्यापारबाट कमाएको अनुभव, व्यवस्थापन क्षमता र आर्थिक दृष्टिकोण अब देश निर्माणमा लगानी गर्ने समय आएको हो ।’ ‘राजनीतिमा सेवा गर्नेछु भन्ने मूल प्रेरित भएर म लागेको छु,’ विष्ट प्रष्ट भन्छन् ।
उनीहरूको सक्रिय राजनीति प्रवेशले एउटा बहस भने सुरु गरिदिएको छ, राजनीति पुरानै अनुहारले मात्रै चलाउने कि नयाँ सोच र पेशागत अनुभव भएका व्यक्तिले पनि अवसर पाउने ? आगामी फागुन २१ को निर्वाचनले मतदातालाई यही प्रश्नको जवाफ दिन बाध्य बनाएको छ ।
अब निर्णय मतपेटिकामा हुनेछ, ‘व्यापार व्यवसायबाट आएका युवा अनुहारलाई राजनीतिमा जनताले विश्वास गर्छन् कि गर्दैनन् ?’