कोहलपुरमा भूमिहीन दलित तथा अव्यवस्थित बस्तीमा डोजर लगाएर घरटहरा भत्काएको एक महिना बितिसक्दा पनि स्थायी व्यवस्थापनको पहल नभएको भन्दै प्रभावित परिवारहरू आन्दोलनमा उत्रिएका छन् । शिक्षा, स्वास्थ्य, रोजगारी र बसोबासको सुनिश्चितता माग गर्दै उनीहरूले आइतबारदेखि संघर्षका कार्यक्रम सुरु गरेका हुन् ।
भूमिहीन दलित तथा अव्यवस्थित बस्ती संघर्ष समिति गठन गरी आन्दोलन थालेका प्रभावित परिवारहरूले राज्यले वैकल्पिक व्यवस्था नगरी बस्ती हटाएको आरोप लगाएका छन् । उनीहरूले व्यवस्थापनको ठोस योजना सार्वजनिक नभएसम्म चरणबद्ध रूपमा आन्दोलन जारी रहने चेतावनी दिएका छन् ।
संघर्ष समितिका संयोजक वीरबहादुर परियारले एक महिना बितिसक्दा पनि विस्थापित परिवारप्रति सरकार गम्भीर नदेखिएको बताए । उनले भने, ‘बस्तीबाट हामी ७५१ घरपरिवार विस्थापित भयौँ । हाल होल्डिङ सेन्टरमा ११५ परिवार मात्र छन् । बाँकी परिवार सकिनसकी बाहिर कोठा भाडामा लिएर बस्नुपरेको छ । होल्डिङ सेन्टर अघोषित कारागार जस्तो बनेको छ ।’
उनले विस्थापनपछि सयौँ परिवारको दैनिकी संकटमा परेको बताए । ‘त्यहाँ समस्यै समस्या छन् । हामीलाई जतिसक्दो चाँडो स्थायी बसोबासको व्यवस्थापन हुनुप¥यो । जबसम्म हाम्रो स्थायी बसोबासको व्यवस्था हुँदैन, तबसम्म हामी दबाब दिनका लागि शान्तिपूर्ण आन्दोलन जारी राख्छौँ,’ उनले भने ।
उनका अनुसार, वर्षौंदेखि बसोबास गर्दै आएका परिवारलाई व्यवस्थापनको कुनै विकल्प नदिई हटाइएपछि बालबालिकाको पढाइ, स्वास्थ्य सेवा र दैनिक जीविकोपार्जनमा समेत गम्भीर असर परेको छ । वैकल्पिक आवास, रोजगारी र आधारभूत सेवाको सुनिश्चितताबारे कुनै पहल नदेखिएकाले बाध्य भएर सडक आन्दोलन रोज्नुपरेको उनले बताए ।
प्रभावित परिवारहरूले ‘भूमिहीन दलित, सुकुम्वासी तथा अव्यवस्थित बस्तीमाथि भएको डोजर आतङ्कविरुद्ध संघर्ष कार्यक्रम’ लेखिएको ब्यानरसहित प्रदर्शन गरेका थिए । प्रदर्शनका क्रममा उनीहरूले ‘बिनाविकल्प डोजर आतङ्क बन्द गर’, ‘भूमिहीनमाथिको समान अधिकार कायम गर’ र ‘विस्थापित परिवारको बसोबासको व्यवस्थापन गर’ लगायतका नारा लगाएका थिए ।
कोहलपुर–११ स्थित क्रिकेट मैदान आसपासको भत्काइएको बस्तीबाट सुरु भएको नाराजुलुस साझा चोक हुँदै कोहलपुर चौराहासम्म पुगेको थियो । आन्दोलनमा सहभागीहरूले राज्यले पुनःस्थापनाको जिम्मेवारी पूरा नगरेसम्म संघर्ष नरोकिने बताएका थिए ।
कोहलपुर नगरपालिकाले गत वैशाख २६ र २७ गते नगर विकास समितिको कोहलपुर ३ (ख) अन्तर्गत पर्ने करिब ३६ बिघा क्षेत्रफलमा निर्माण गरिएका १४८ वटा घरटहरा डोजर लगाएर हटाएको थियो । क्रिकेट मैदान आसपासको क्षेत्र अतिक्रमण गरी निर्माण गरिएका संरचना हटाउने निर्णयअनुसार उक्त अभियान सञ्चालन गरिएको थियो ।
घरटहरा भत्काइएपछि नगरपालिकाले विस्थापित नागरिकका लागि अस्थायी बसोबासको व्यवस्था गर्दै नगरभित्र १६ वटा होल्डिङ सेन्टर सञ्चालनमा ल्याएको जनाएको थियो । तर, हाल तीमध्ये तीन वटा होल्डिङ सेन्टरमा मात्रै प्रभावित परिवार बसोबास गरिरहेका छन् ।
कोहलपुर नगरपालिकाका नगर प्रहरी प्रमुख प्रहरी निरीक्षक वीरबहादुर थापाका अनुसार, हाल तीन वटा होल्डिङ सेन्टरमा ११५ परिवारका ३१९ जना नागरिक बस्दै आएका छन् । उनका अनुसार, कोहलपुर–११ नयाँ बसपार्कस्थित टर्मिनल भवनमा १०० परिवारका २८० जना बसोबास गरिरहेका छन् । पुरानो बसपार्कमा रहेको नगर विकास समितिको भवनमा एक परिवारका पाँच जना रहेका छन् । वडा नम्बर १० स्थित दीपशिखा माध्यमिक विद्यालय, एकतानगरको भवनमा १४ परिवारका ३४ जना नागरिक बस्दै आएका छन् ।
