For Advertisement call: 9858020711
DO you have news / article? Click here
Sunday, November 22, 2026
  • Login
Dainik Nepalgunj
  • Home
  • News
    • Politics
    • Business
    • Social
    • Education
    • Environment
    • World
    • Featured News
  • Technology
    असिना कारण दुबई–काठमाडौं उडान लखनउ डाइभर्ट

    असिना कारण दुबई–काठमाडौं उडान लखनउ डाइभर्ट

    सिरोस ईभीको नेपालगन्जमा पनि डेलिभरी

    सिरोस ईभीको नेपालगन्जमा पनि डेलिभरी

    लुम्बिनी प्राविधिकमा बढ्दो आकर्षण

    लुम्बिनी प्राविधिकमा बढ्दो आकर्षण

    स्क्रिनमा समस्या देखिएपछि एप्पलले साट्ने भयो फोल्डेबल आईफोन

    स्क्रिनमा समस्या देखिएपछि एप्पलले साट्ने भयो फोल्डेबल आईफोन

    दशैंको शुभकामना आदान–प्रदान सहित एनसेल हिरो रिटेलर मिट सम्पन्न

    दशैंको शुभकामना आदान–प्रदान सहित एनसेल हिरो रिटेलर मिट सम्पन्न

    देशभरका युवा प्रतिभालाई लुम्बिनीमा जुटाउँदै ‘लुम्बिनीएक्स’ ह्याकाथन

    देशभरका युवा प्रतिभालाई लुम्बिनीमा जुटाउँदै ‘लुम्बिनीएक्स’ ह्याकाथन

    Trending Tags

    • Nintendo Switch
    • CES 2017
    • Playstation 4 Pro
    • Mark Zuckerberg
  • Entertainment
    • All
    • Digital Gaming
    • Movie
    • Sports
    एनपीएलको उपाधिका लागि आज लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम भिड्दै

    एनपीएलको उपाधिका लागि आज लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम भिड्दै

    आज चितवन र सुदूरपश्चिमको भिडन्त, जित्ने टोली लुम्बिनीसँग फाइनलमा भिड्ने

    आज चितवन र सुदूरपश्चिमको भिडन्त, जित्ने टोली लुम्बिनीसँग फाइनलमा भिड्ने

    लुम्बिनी लायन्स फाइनलमा प्रवेश!

    लुम्बिनी लायन्स फाइनलमा प्रवेश!

    पोखराविरुद्ध विराटनगरको रोमाञ्चक जित

    पोखराविरुद्ध विराटनगरको रोमाञ्चक जित

    पर्यटन प्रवर्द्धनमा नयाँ आयाम बन्दै सांगीतिक कार्यक्रम : नेपालगञ्जलाई सांस्कृतिक तथा मनोरञ्जनात्मक पर्यटनको केन्द्र बनाउने सम्भावना

    पर्यटन प्रवर्द्धनमा नयाँ आयाम बन्दै सांगीतिक कार्यक्रम : नेपालगञ्जलाई सांस्कृतिक तथा मनोरञ्जनात्मक पर्यटनको केन्द्र बनाउने सम्भावना

    यु-१९ एसिया कप क्रिकेट : नेपालले पहिले भारतविरुद्ध ब्याटिङ गर्दै

    यु-१९ एसिया कप क्रिकेट : नेपालले पहिले भारतविरुद्ध ब्याटिङ गर्दै

  • Lifestyle
    • All
    • Food
    • Health
    • Travel
    • विचार
    दौडसँगै राप्तीसोनारी चिनाउने अभियान

    दौडसँगै राप्तीसोनारी चिनाउने अभियान

    आवश्यक मात्रै होइन, सम्भव छ नेपालगन्जमा ‘ड्राइपोर्ट’

    आवश्यक मात्रै होइन, सम्भव छ नेपालगन्जमा ‘ड्राइपोर्ट’

    देउसीभैलोको रकमले खड्कवारमा वनभोजको रौनक, आन्तरिक पर्यटकको घुइँचो

    देउसीभैलोको रकमले खड्कवारमा वनभोजको रौनक, आन्तरिक पर्यटकको घुइँचो

    बाँके राष्ट्रिय निकुञ्जमा पर्यटक भित्र्याउन तारे होटलहरूको सक्रियता

    बाँके राष्ट्रिय निकुञ्जमा पर्यटक भित्र्याउन तारे होटलहरूको सक्रियता

    नेपाल सम्वत् : ऋणमुक्तिको ऐतिहासिक सन्देश र सामाजिक एकताको आधार

    नेपाल सम्वत् : ऋणमुक्तिको ऐतिहासिक सन्देश र सामाजिक एकताको आधार

    नेपाल सम्वत् ः इतिहास, स्वाभिमान र राष्ट्रिय पहिचानको जीवन्त प्रतीक

    नेपाल सम्वत् ः इतिहास, स्वाभिमान र राष्ट्रिय पहिचानको जीवन्त प्रतीक

    Trending Tags

    • Golden Globes
    • Game of Thrones
    • MotoGP 2017
    • eSports
    • Fashion Week
  • मुख्य समाचार
  • थारु
  • अवधी
  • अंग्रेजी
  • हिन्दी
E-Paper
No Result
View All Result
Dainik Nepalgunj
  • Home
  • News
    • Politics
    • Business
    • Social
    • Education
    • Environment
    • World
    • Featured News
  • Technology
    असिना कारण दुबई–काठमाडौं उडान लखनउ डाइभर्ट

    असिना कारण दुबई–काठमाडौं उडान लखनउ डाइभर्ट

    सिरोस ईभीको नेपालगन्जमा पनि डेलिभरी

    सिरोस ईभीको नेपालगन्जमा पनि डेलिभरी

    लुम्बिनी प्राविधिकमा बढ्दो आकर्षण

    लुम्बिनी प्राविधिकमा बढ्दो आकर्षण

    स्क्रिनमा समस्या देखिएपछि एप्पलले साट्ने भयो फोल्डेबल आईफोन

    स्क्रिनमा समस्या देखिएपछि एप्पलले साट्ने भयो फोल्डेबल आईफोन

    दशैंको शुभकामना आदान–प्रदान सहित एनसेल हिरो रिटेलर मिट सम्पन्न

    दशैंको शुभकामना आदान–प्रदान सहित एनसेल हिरो रिटेलर मिट सम्पन्न

    देशभरका युवा प्रतिभालाई लुम्बिनीमा जुटाउँदै ‘लुम्बिनीएक्स’ ह्याकाथन

    देशभरका युवा प्रतिभालाई लुम्बिनीमा जुटाउँदै ‘लुम्बिनीएक्स’ ह्याकाथन

    Trending Tags

    • Nintendo Switch
    • CES 2017
    • Playstation 4 Pro
    • Mark Zuckerberg
  • Entertainment
    • All
    • Digital Gaming
    • Movie
    • Sports
    एनपीएलको उपाधिका लागि आज लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम भिड्दै

    एनपीएलको उपाधिका लागि आज लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम भिड्दै

    आज चितवन र सुदूरपश्चिमको भिडन्त, जित्ने टोली लुम्बिनीसँग फाइनलमा भिड्ने

    आज चितवन र सुदूरपश्चिमको भिडन्त, जित्ने टोली लुम्बिनीसँग फाइनलमा भिड्ने

    लुम्बिनी लायन्स फाइनलमा प्रवेश!

    लुम्बिनी लायन्स फाइनलमा प्रवेश!

    पोखराविरुद्ध विराटनगरको रोमाञ्चक जित

    पोखराविरुद्ध विराटनगरको रोमाञ्चक जित

    पर्यटन प्रवर्द्धनमा नयाँ आयाम बन्दै सांगीतिक कार्यक्रम : नेपालगञ्जलाई सांस्कृतिक तथा मनोरञ्जनात्मक पर्यटनको केन्द्र बनाउने सम्भावना

    पर्यटन प्रवर्द्धनमा नयाँ आयाम बन्दै सांगीतिक कार्यक्रम : नेपालगञ्जलाई सांस्कृतिक तथा मनोरञ्जनात्मक पर्यटनको केन्द्र बनाउने सम्भावना

    यु-१९ एसिया कप क्रिकेट : नेपालले पहिले भारतविरुद्ध ब्याटिङ गर्दै

    यु-१९ एसिया कप क्रिकेट : नेपालले पहिले भारतविरुद्ध ब्याटिङ गर्दै

  • Lifestyle
    • All
    • Food
    • Health
    • Travel
    • विचार
    दौडसँगै राप्तीसोनारी चिनाउने अभियान

    दौडसँगै राप्तीसोनारी चिनाउने अभियान

    आवश्यक मात्रै होइन, सम्भव छ नेपालगन्जमा ‘ड्राइपोर्ट’

    आवश्यक मात्रै होइन, सम्भव छ नेपालगन्जमा ‘ड्राइपोर्ट’

    देउसीभैलोको रकमले खड्कवारमा वनभोजको रौनक, आन्तरिक पर्यटकको घुइँचो

    देउसीभैलोको रकमले खड्कवारमा वनभोजको रौनक, आन्तरिक पर्यटकको घुइँचो

    बाँके राष्ट्रिय निकुञ्जमा पर्यटक भित्र्याउन तारे होटलहरूको सक्रियता

    बाँके राष्ट्रिय निकुञ्जमा पर्यटक भित्र्याउन तारे होटलहरूको सक्रियता

    नेपाल सम्वत् : ऋणमुक्तिको ऐतिहासिक सन्देश र सामाजिक एकताको आधार

    नेपाल सम्वत् : ऋणमुक्तिको ऐतिहासिक सन्देश र सामाजिक एकताको आधार

    नेपाल सम्वत् ः इतिहास, स्वाभिमान र राष्ट्रिय पहिचानको जीवन्त प्रतीक

    नेपाल सम्वत् ः इतिहास, स्वाभिमान र राष्ट्रिय पहिचानको जीवन्त प्रतीक

    Trending Tags

    • Golden Globes
    • Game of Thrones
    • MotoGP 2017
    • eSports
    • Fashion Week
  • मुख्य समाचार
  • थारु
  • अवधी
  • अंग्रेजी
  • हिन्दी
E-Paper
No Result
View All Result
Dainik Nepalgunj
होमपेज Lifestyle विचार

जडिबुटी समृद्धिको एक आधार

byDainik Nepalgunj
March 6, 2025
in विचार
0 0
0
जडिबुटी समृद्धिको एक आधार
Share on FacebookShare on Twitter

नेपाल जैविक विविधताले भरीपुर्ण देश हो। यहाँ हजारौं प्रजातिका जडिबुटी सजिलै पाइन्छन्। यी जडिबुटीहरू परम्परागत चिकित्सा प्रणालीहरू जस्तै आयुर्वेद होमियोप्याथी तथा आधुनिक औषधि निर्माणमा समेत प्रयोग गरिन्छ।

नेपालका हिमाली पहाडी र तराई क्षेत्रहरूमा पाइने यी औषधीय वनस्पतिहरूले स्वास्थ्य सुधार मात्र नभई स्थानीय समुदायको आर्थिक समृद्धिमा पनि ठुलो योगदान पुर्याएका छ्न । जडिबुटीको व्यावसायिक उत्पादन संरक्षण तथा निर्यातले नेपालको आर्थिक वृद्धिमा टेवा पुर्याउन सक्छ । नेपालमा हजारौं भन्दा बढी प्रजातिका वनस्पतिहरू पाइन्छन् । यस्ता वनस्पतिहरू जस्तै सतुवा, टिमिर, अस्र्वगन्धा, सतावरी निम पखानबेद, रिठो यार्सागुम्बा, गुर्जो,पाँचऔले, घोडा टाप्रे, टिमुर, कटुकि जटामसी विभिन्न रोगहरूको उपचारमा उपयोगी छन् ।

यी जडिबुटीहरू पारम्परिक औषधीय ज्ञानका आधारमा शताब्दीयौंदेखि प्रयोग गरिँदै आएका छन्। बजारका रसायन हालेर बनेका औसधिको साईड ईफेक्ट हुन्छ भने जडिबुटी सहि तरिकाले प्रयोग गरे कुनै असर गर्दैन । ग्रामीण भेगका किसानहरूले जडिबुटी खेतीबाट राम्रो आम्दानी गर्न सक्ने सम्भावना भएकाले यसको व्यवस्थित व्यवस्थापन गर्न आवश्यक छ ।

नेपालका हिमाली तथा पहाडी भूभाग जडिबुटी उत्पादनका लागि निकै उपयुक्त छन् । पछिल्लो समय जडिबुटी खेतीलाई व्यावसायिक रूपमा विकास गर्ने प्रयासहरू भइरहेका छन् ।

जडीबुटीमध्ये तेल निस्कने जडीबुटीमा मेन्था, केमोमाइल,तुल्सी, टिमुर, तेजपात हुन् । नेपालमा उत्पादन हुने जडीबुटीमध्ये अधिकांश छिमेकी मुलुक भारत र चीनमा धेरै निकासी हुने गरेको छ । यार्सागुम्बा जस्तो बहुमूल्य जडिबुटी अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा अत्यधिक महँगो मूल्यमा किनबेच हुने गर्छ । यस्तै, गुर्जो, अश्वगन्धा, तुलसी, ब्राह्मी, तथा कालमेघ जस्ता जडिबुटीहरूले औषधीय उद्योगमा ठूलो महत्त्व राख्छन् । सरकारले जडिबुटी खेती, प्रशोधन, तथा निर्यात प्रवद्र्धनका लागि नीतिगत सुधार ल्याउनु आवश्यक छ ।

नेपाल भौगोलिक विविधताले भरिपूर्ण देश भएकाले यहाँ विभिन्न प्रकारका जडिबुटीहरू पाइन्छन् । आफ्नो देशमा पाईने जडिबुटीको ज्ञान् सबै नेपालिमा हुन निकै जरुरी
छ । उच्च पहाडी क्षेत्रहरूमा यार्सागुम्बा, पाँचऔंले, जटामसी, चिराइतो, सुगन्धवाल, सतुवा , टिमुर, रिठो , चिउरी जस्ता बहुमूल्य जडिबुटीहरू पाउछ । जसको औषधीय महत्व उच्च रहेको छ । मध्य पहाडी र तराई क्षेत्रहरूमा अमला, हर्रो, बर्रो,निम, तेजपात, गुर्जो, अश्वगन्धा, भृङ्गराज, मेथी, अदुवा, कुरिलो र रीठा जस्ता जडिबुटीहरू पाइन्छन् जुन सामान्य स्वास्थ्य समस्याहरूदेखि लिएर गम्भीर रोगहरूको उपचारमा प्रयोग गरिन्छन् । यसका साथै निम, सितलचिनी, हररो बररो कुरिलो, कपासे, पिपला, गन्धेझार, लोक्ता, अर्गेली, जिम्मु, जरिङगो, वन लसुन, अल्लो, पात्ले सिस्नु, मरिच, पिप्ला, सिस्नो, घियुकुमारी, बोजो, भुइँअमला र लेमनग्रास जस्ता अन्य धेरै जडिबुटीहरू पनि नेपालमा पाइन्छन्, जसको विभिन्न औषधीय र अन्य उपयोगिताहरू
छन् । यी जडिबुटीहरू नेपालको अमूल्य सम्पत्ति हुन् जसको संरक्षण र संवर्धन गर्नु निकै आवश्यक छ ।

बढ्दो वन विनाश अवैज्ञानिक जडिबुटी संकलन र जलवायु परिवर्तनका कारण धेरै महत्वपूर्ण जडिबुटी लोप हुने खतरा देखिएको छ । केही दुर्लभ जडिबुटीहरू जस्तै यार्सागुम्बा जटामसी, पाँचऔले, लोठसल्ला तथा पुनर्नवा जस्ता लोप हुँदै गएका छन्। जडिबुटीहरूको संरक्षणका लागि वैज्ञानिक अनुसन्धान जैविक खेती प्रवद्र्धन तथा स्थानीय समुदायलाई तालिम दिनु आवश्यक छ । सरकारले जडिबुटी संकलन तथा व्यापारका लागि उचित कानुनी व्यवस्था र अनुगमन प्रणाली लागू गर्नुपर्छ ताकि यी वनस्पतिहरूको दीर्घकालीन फाइदा लिन सकियोस् ।

जडिबुटीहरू केवल व्यापारिक महत्वका लागि मात्र नभई स्वास्थ्यका दृष्टिकोणले पनि महत्वपूर्ण छन् । आयुर्वेदमा जडिबुटीहरूको प्रयोग हजारौं वर्षदेखि हुँदै आएको छ । आजको आधुनिक चिकित्सा प्रणालीले समेत धेरै जडिबुटीहरूको औषधीय प्रभावलाई वैज्ञानिक रूपमा प्रमाणित गरिसकेको छ । नेपालमा आयुर्वेदिक अस्पतालहरू स्थापना गरी जडिबुटीबाट औषधि उत्पादन अनुसन्धान तथा प्रवद्र्धन गर्न आवश्यक छ । नेपाल सरकारले जडिबुटीमा आधारित औषधि उद्योग स्थापना गरी यसको व्यावसायीकरणलाई प्रवद्र्धन गर्नुपर्ने देखिन्छ। जडिबुटी नेपालका लागि जैविक सम्पत्ति मात्र नभई आर्थिक समृद्धिको प्रमुख आधार बन्न सक्छ । यसको वैज्ञानिक व्यवस्थापन उचित संरक्षण तथा व्यावसायिक प्रवद्र्धन गरिएमा नेपालले जडिबुटी निर्यातबाट ठूलो आर्थिक फाइदा लिन सक्छ । जडिबुटी संरक्षण अनुसन्धान खेती तथा औषधीय प्रयोगलाई प्राथमिकता दिएर हरित अर्थतन्त्रको विकास गर्न
सकिन्छ । यसका लागि सरकार अनुसन्धानकर्ता कृषक तथा उद्यमीहरूबीच सहकार्य आवश्यक छ ।
जडिबुटीको सही उपयोगले स्वस्थ समाज निर्माण तथा नेपालको आर्थिक समृद्धिमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउन सक्छ । जय हरियाली

Previous Post

‘संविधानको भावना विपरित विधेयक’

Next Post

बाँकेको खजुरामा धार्मिक वाटिका निर्माण हुँदै

Next Post
बाँकेको खजुरामा धार्मिक वाटिका निर्माण हुँदै

बाँकेको खजुरामा धार्मिक वाटिका निर्माण हुँदै

Stay Connected

ADVERTISEMENT
  • Trending
  • Comments
  • Latest
कोहलपुरमा विपन्नका लागि कपडा संकलन गरिँदै

कोहलपुरमा विपन्नका लागि कपडा संकलन गरिँदै

January 16, 2024
आमाबिनै नागरिकता

आमाबिनै नागरिकता

January 25, 2024
मानसिक स्वास्थ्य रणनैतिक कार्ययोजना

मानसिक स्वास्थ्य रणनैतिक कार्ययोजना

May 13, 2024
प्रतियोगिता नजिकिंदै जाँदा स्वीमिङ्ग पुल सफाई

आजदेखि पौडी प्रशिक्षक प्रशिक्षण

October 29, 2025

 सामाजिक अभियन्ता राजेश बिशुराललाई हेरिटेज इन्टरनेसनल अवार्ड २०२३

0
बालबालिकाले रमाउँदै सिक्न सक्ने नेपाली मोबाइल एप

बालबालिकाले रमाउँदै सिक्न सक्ने नेपाली मोबाइल एप

0
How to make Shahi Paneer

How to make Shahi Paneer

0
चार महिनामा भित्रियो रु चार खर्ब ७७ अर्ब विप्रेषण

चार महिनामा भित्रियो रु चार खर्ब ७७ अर्ब विप्रेषण

0
सामाजिक सरोकारमा नागरिक समाजको भूमिका खोज्दै बहस

सामाजिक सरोकारमा नागरिक समाजको भूमिका खोज्दै बहस

November 22, 2026
बाँकेमा प्रदेशस्तरीय तेक्वान्दो प्रतियोगिता सुरु

बाँकेमा प्रदेशस्तरीय तेक्वान्दो प्रतियोगिता सुरु

November 21, 2026
मैदानभित्रको खेल, मैदानबाहिरको अर्थतन्त्र

मैदानभित्रको खेल, मैदानबाहिरको अर्थतन्त्र

November 21, 2026
तेस्रो राप्तीसोनारी नेचर रनको उपाधि स्वस्तिका र टेकेन्द्रलाई

तेस्रो राप्तीसोनारी नेचर रनको उपाधि स्वस्तिका र टेकेन्द्रलाई

November 21, 2026
  • About
  • Advertise
  • Privacy & Policy
  • Contact
Call us: +977 9858020711

© 2024 Dainik Nepalgunj - News for the Nation. | Powered by Dotworks Technologies.

Welcome Back!

Login to your account below

Forgotten Password?

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.

Log In

Add New Playlist

No Result
View All Result
  • Home
  • News
    • Politics
    • Business
    • Social
    • Education
    • Environment
    • World
    • Featured News
  • Technology
  • Entertainment
  • Lifestyle
  • मुख्य समाचार
  • थारु
  • अवधी
  • अंग्रेजी
  • हिन्दी
E-paper

© 2024 Dainik Nepalgunj - News for the Nation. | Powered by Dotworks Technologies.

-
00:00
00:00

Queue

Update Required Flash plugin
-
00:00
00:00
Go to mobile version