काठमाडौ पुग्यो किचलो
मतदान रोकिएर सहमतिबाट टुंग्याउन खोजिएको नेपाली कांग्रेस बाँके क्षेत्र नम्बर १ को विवाद अब महाधिवेशन स्थल काठमाडौं पुगेको छ । क्षेत्रीय सभापतिमा सहमति भए पनि बाँकी पदमा भागबन्डा नमिल्दा विवाद चर्किएको हो ।
निर्वाचन कार्यक्रम स्थगित भएको जानकारी जिल्ला निर्वाचन समितिले केन्द्रीय निर्वाचन समितिलाई पठाएपछि क्षेत्र नम्बर १ बाट १५ औँ केन्द्रीय महाधिवेशनमा प्रतिनिधित्व हुने कि नहुने भन्ने प्रश्नसमेत अनुत्तरित बनेको छ ।
असोज १३ गते बिहान ८ बजे कोहलपुर उद्योग वाणिज्य संघको कार्यालयमा मतदान गर्ने तयारी पूरा भइसकेको थियो । मतपत्र तयार थिए । मतदान केन्द्र र बुथसमेत बनिसकेका थिए । क्षेत्रीय सभापतिका लागि वर्तमान सभापति पोषणराज केसी र महासमिति सदस्य पूर्णप्रसाद आचार्य प्रतिस्पर्धामा थिए । तर मतदान सुरु हुनुअघि नै दुवैबीच सहमति भएको भन्दै निर्वाचन प्रक्रिया रोकियो ।
त्यसपछि केसीले सामाजिक सञ्जालमार्फत आचार्यलाई समर्थन गरेको सार्वजनिक गरे । केहीबेरमै आचार्यले पनि आफूलाई सर्वसम्मत सभापति बनाउन सहयोग गरेको भन्दै केसीलाई धन्यवाद दिए । त्यसबेला दुई पक्षबीच सहमति भएको सन्देश गयो । तर, सभापतिबाहेक अन्य पद र प्रतिनिधि छनोटमा सहमति कार्यान्वयनको विषय उठेपछि विवाद फेरि सतहमा आएको हो ।
केसी र आचार्यबीच सहमति गराउन कांग्रेस केन्द्रीय सदस्य सुवास पोखरेलले समन्वय गरेका थिए । पोखरेलको उपस्थितिमा भएको भनिएको सहमतिमा के–के विषय समेटिएका थिए भन्ने लिखित दस्तावेज भने सार्वजनिक भएको छैन । केसीले दैनिक नेपालगन्जसँग भने, ‘आचार्यलाई क्षेत्रीय सभापतिमा समर्थन गरेपछि क्षेत्रीय सचिव, प्रदेश सभा–१ ‘क’ र प्रदेश सभा–१ ‘ख’ का सभापतिसहित मुख्य पदाधिकारी, क्षेत्रीय कार्यसमितिमा बहुमत सदस्य तथा ६० प्रतिशत केन्द्रीय महाधिवेशन र लुम्बिनी प्रदेश प्रतिनिधि पाउने समझदारी भएको थियो ।’ ‘सहमति उलंघन भएर राजनीतिक बेइमानी गरिंदा साथीहरु महाधिवेशनमा भाग लिन अन्योलको अवस्था सिर्जना भइरहेको छ,’ केसीले भने, ‘तैपनि केन्द्रले न्यायोचित निकास खोज्नसक्छ ।’
महाधिवेशन उद्घाटन भइरहँदा आइतवार क्षेत्रीय निर्वाचन विवरण सार्वजनिक गरिएपछि यो विवाद उत्कर्षमा पुगेको छ । ‘सभापतिमा सहमति गर्दा पहिला जे कुरामा प्रतिबद्धता गरिएको थियो, त्यो कार्यान्वयन नगर्ने हो भने बरु मतदान प्रक्रियामै जाने र हारजित स्वीकार गर्ने भन्ने निचोडमा हामी पुगेका छौं,’ केसी पक्षीय एक नेताले भने, ‘हामी अधिकतम दुई कदम पछाडी हटेर लचक हुँदा–हुदैपनि अहिले आएर पेलेरै भित्तामा पुर्याउन खोजियो ।’
‘त्यो पनि बढी भयो,’ आचार्यले दैनिक नेपालगन्जको प्रश्नमा भने, ‘केही नेता छुट्दा पार्टी कमजोर हुने महसुस गरेर समेटिएको छ ।’ उनले अन्तिम नतिजानै यही भएको प्रतिक्रिया दिंदै भने, ‘केन्द्रमै सहमति हुन्छ, महाधिवेशनमा हाम्रो प्रतिनिधित्व सुनिश्चित हुन्छ ।’
यही विवादबीच नेपाली कांग्रेस १५ औँ महाधिवेशन–२०८३ जिल्ला निर्वाचन समिति बाँकेले निर्वाचन कार्यक्रम स्थगित भएको जानकारी केन्द्रीय निर्वाचन समितिलाई पठाएको छ । सहायक निर्वाचन अधिकृत अधिवक्ता मेहरसिंह खत्रीले आइतबार पठाएको पत्रमा बाँके क्षेत्र नम्बर १ तथा प्रदेश सभा क्षेत्र नम्बर ‘क’ र ‘ख’ को निर्वाचन कार्यक्रम अर्को निर्णय नभएसम्मका लागि स्थगित गरिएको उल्लेख छ ।
जिल्ला निर्वाचन समितिलाई त्यस्तो सर्वसम्मत निर्णय भएको औपचारिक जानकारी मतदान अधिकृत कर्णबहादुर केसीबाट प्राप्त नभएको र उनी सम्पर्कमा समेत नरहेको पत्रमा उल्लेख छ । केन्द्रीय महाधिवेशन असोज १८ गतेबाट सुरु भइसकेको अवस्थामा क्षेत्र नम्बर १ को निर्वाचनबारे अर्को निर्णय नभएसम्म कार्यक्रम स्थगित गरिएको सहायक निर्वाचन अधिकृत खत्रीले जनाएका छन् ।
‘सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक गरिएको उक्त नामावली कुनै पनि अर्थमा मेरो सहमतिमा तयार भएको होइन,’ केसीले भनेका छन्, ‘उक्त नामावलीका सम्बन्धमा मसँग आवश्यक छलफल, परामर्श वा अन्तिम सहमति कायम गरिएको छैन । त्यसैले उक्त नामावलीलाई मेरो सहमति वा स्वीकृतिको आधारमा तयार भएको भनी प्रचारित गर्नु सत्य र यथार्थ होइन ।’
केसीले सहमति भनेको एउटा पक्षले नामावली तयार गर्ने र अर्को पक्षले त्यसलाई स्वीकार गर्ने विषय नभएको बताएका छन् । उनका अनुसार दुवै पक्षको समान सहभागिता, खुला छलफल, पारदर्शिता र आपसी स्वीकृतिबाट मात्रै वास्तविक राजनीतिक समझदारी बन्न सक्छ ।
‘त्याग कमजोरी होइन, राजनीतिक संस्कार हो,’ केसीले आफ्नो धारणा सार्वजनिक गर्दै भनेका छन् । उनले आफू विवाद बढाउने पक्षमा नरहेको पनि स्पष्ट पारेका छन्। संवादबाट समाधान खोज्न आफू अझै तयार रहेको बताउँदै उनले आफ्नो सहमति नभएको नामावलीलाई सहमतिको दस्तावेजका रूपमा अघि नबढाउन सम्बन्धित नेतृत्व र निर्वाचन समितिलाई आग्रह गरेका छन् ।
असोज १३ गते मतदानका लागि कोहलपुर पुगेका क्षेत्रीय प्रतिनिधि र चुनावी तयारीका लागि तीन–चार दिनदेखि होटलमा बसेका उम्मेदवारहरू भने मतदान रोकिएपछि निराश भएर फर्किएका थिए ।
