बाँके प्रहरीले गत असार ३ गते नेपालगन्ज उपमहानगरपालिका वडा नं. १६ परसपुरबाट अबैध रूपमा भारतबाट ल्याएका ३६ जिउ बोईलर कुखुरा (अन्दाजी १ सय ८ किलोग्राम) नियन्त्रणमा लिई आवश्यक कारवाहीको लागि पशु क्वारेन्टाइन कार्यालय नेपालगन्ज बाँकेमा पठायो ।
प्रहरीले गत असार १४ गते नेपालगन्ज उपमहानगरपालिका वडा नं. १३ जङ्गलिसिंहपुरुवामा अबैध रूपमा भारतबाट ल्याएका तीन हजार वटा कुखुराका चल्ला नियन्त्रणमा लिई आवश्यक कारवाहीको लागि पशु क्वारेन्टाइन कार्यालय नेपालगन्ज बाँकेमा पठायो ।
बाँके प्रहरीले गत जेठ महिनामा अवैध पशुपंक्षीहरूको चोरी पैठारी नियन्त्रण तर्फ १ सय ६० केजी मासु र १ सय ९० वटा कुखुरा बरामद गरेको थियो । जसबाट ३ लाख ९६ हजार ७ सय रूपैयाँ राजश्व समेत असुली भएको थियो ।
भारतसँग खुला सीमा जोडिएको बाँकेमा पशुपंन्छीजन्य तस्करी जोखिम सधै रहने गरेको छ । प्रहरीले सीमा नाघेर आइसकेका केही पोल्ट्रीजन्यको बरामद गरेपनि नाका आसपासका बासिन्दाहरू अवैध रूपमा कुखुरा र कुखुराजन्यको तस्करी भैरहेको बताउँछन् ।
खुला सीमाको फाइदा उठाउँदै कुखुरा, चल्ला, अण्डा तथा मासुजन्य सामग्री भन्सार तथा पशु स्वास्थ्य परीक्षणबिनै नेपाल भित्रिने क्रम बढेपछि बर्डफ्लु संक्रमण फैलिने जोखिम पनि बढ्ने सम्भावना रहन्छ ।
पछिल्ला दिनमा देशका ११ जिल्लामा बर्डफ्लु संक्रमण पुष्टि भइसकेको अवस्थामा सीमावर्ती जिल्लामा हुने अवैध पोल्ट्री कारोबारले थप चिन्ता बढाएको हो । भारतका विभिन्न बजारबाट सस्तो मूल्यमा ल्याइने पोल्ट्रीजन्य सामग्री रातिको समयमा वा ग्रामीण नाकाहरू प्रयोग गरी नेपाल भित्र्याइने गरेको स्थानीय बताउँछन् ।
बाँकेमा नेपाल–भारत सीमा खुला रहेकाले जमुनाहा, साइगाउँ, नरैनापुर, खडैचा, बेतहनीलगायतका विभिन्न नाकाबाट अवैध रूपमा पोल्ट्रीजन्य सामग्री ओसारपसार हुने गरेको छ । सुरक्षा निकायले बेला–बेलामा नियन्त्रणमा लिए पनि तस्करी पूर्ण रूपमा रोकिएको छैन ।
पशुसेवा विभागका अनुसार, हालसम्म ११ जिल्लाका ८२ स्थानमा सङ्क्रमण पुष्टि भइसकेको छ भने रोग नियन्त्रणका लागि प्रभावित क्षेत्रमा विशेष सतर्कता अपनाइएको छ । यद्यपि, बाँकेमा भने बर्डफ्लु फेला परेको छैन ।
वि.सं. २०८२ चैत ४ गते मोरङमा पहिलोपटक बर्डफ्लु पुष्टि भएपछि झापा, सुनसरी, महोत्तरी, बारा, चितवन, नवलपरासी, काठमाडौँ, भक्तपुर, ललितपुर र काभ्रेपलाञ्चोकसम्म सङ्क्रमण फैलिएको हो ।
पशुसेवा विभागका महानिर्देशक डा. उमेश दाहालका अनुसार सङ्क्रमण नियन्त्रणका क्रममा पाँच लाख ६९ हजार ८५८ वटा पक्षी नष्ट गरिएको छ । त्यस्तै नौ लाख ८९ हजार ३१३ वटा अण्डा र एक हजार ९५४ दशमलव ८५ क्विन्टल दाना पनि नष्ट गरिएको उनले जानकारी दिए ।
रोग नियन्त्रणका लागि पशुसेवा विभागले उपमहानिर्देशकको नेतृत्वमा ‘बर्डफ्लु रोग नियन्त्रण कक्ष’ स्थापना गरी सङ्घ, प्रदेश र स्थानीय तहसँग समन्वय गर्दै प्रभावित क्षेत्रमा प्राविधिक टोली परिचालनसमेत गरेको छ ।
विभागका अनुसार हालसम्म कोशी प्रदेशका झापा, मोरङ र सुनसरीसँगै बारा, महोत्तरी, चितवन र नवलपरासीमा सङ्क्रमण नियन्त्रणमा आइसकेको छ । तर काठमाडौँ, ललितपुर, भक्तपुर तथा काभ्रेपलाञ्चोकका केही क्षेत्रमा सङ्क्रमण अझै देखिइरहेकाले विशेष निगरानी बढाइएको महानिर्देशक डा दाहालले जानकारी दिए ।
सङ्क्रमित भाइरसमा कुनै आनुवंशिक परिवर्तन (म्युटेसन) भएको छ वा छैन भन्ने यकीन गर्न राष्ट्रिय जनस्वास्थ्य प्रयोगशालासँगको सहकार्यमा भाइरसको जिन अनुक्रमण प्रक्रिया पनि सुरु गरिएको विभागले जनाएको छ ।
विभागले पन्छीपालक किसानलाई फार्ममा जैविक सुरक्षा (बायोसेक्युरिटी) का मापदण्ड कडाइका साथ पालना गर्न, पुराना अण्डाका क्रेट पुनःप्रयोग नगर्न, ढुवानीका साधन पूर्ण रूपमा निसङ्क्रमण गरेर मात्र फार्मभित्र प्रवेश गराउन तथा जङ्गली पन्छीसँग घरपालुवा पन्छीको सम्पर्क हुन नदिन आग्रह गरेको छ ।
यसैगरी, पन्छी तथा पन्छीजन्य उत्पादनको ओसारपसार गर्दा अनिवार्य रूपमा भेटेरिनरी प्रमाणपत्र लिन, नियमित खोप लगाउन तथा कुनै फार्ममा अस्वाभाविक रूपमा धेरै पन्छी बिरामी वा मरेको देखिए तत्काल नजिकको पशुसेवा कार्यालयमा जानकारी गराउन विभागले अनुरोध गरेको छ ।
