निर्देशिकामै वडादेखि केन्द्रसम्म जेनजी प्रतिनिधित्व अनिवार्य
नेपाली कांग्रेसको समानान्तर महाधिवेशनको तयारी गरिरहेको संस्थापन इतर समूहले वडादेखि केन्द्रसम्मका पार्टी कार्यसमितिमा १८ देखि २८ वर्ष उमेर समूहका नवयुवाको प्रतिनिधित्व अनिवार्य गर्ने भएको छ । १५औं महाधिवेशनका लागि तयार हुँदै गरेको निर्वाचन निर्देशिकामा प्रत्येक तहका कार्यसमितिमा एक जना महिला र एक जना पुरुष नवयुवा समेट्ने व्यवस्था गर्न लागिएको हो ।
एकराज पोख्रेल संयोजक रहेको केन्द्रीय निर्वाचन समितिले तयार गरिरहेको ‘१५औं महाधिवेशन निर्वाचन निर्देशिका’ मा यस्तो व्यवस्था प्रस्ताव गरिएको छ । निर्देशिकालाई शनिबार अन्तिम रूप दिने तयारी रहेको स्रोतले जनाएको छ ।
निर्देशिकामा निर्वाचित हुने सबै तहका कार्यसमितिमा १८ देखि २८ वर्ष उमेर समूहका महिला र पुरुष एक–एक जना अनिवार्य समावेश गर्नुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ । ‘निर्वाचित हुने सबै तहका कार्यसमितिहरूमा एक जना १८ देखि २८ वर्षसम्मको महिला र एक जना १८ देखि २८ वर्षसम्मको नवयुवा अनिवार्य रुपमा समावेश गर्नुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ,’ निर्देशिका निर्माणमा संलग्न स्रोतले भन्यो ।
कांग्रेसको विधानअनुसार केन्द्रीय, प्रदेश, जिल्ला, प्रदेशसभा, प्रतिनिधिसभा, गाउँ–नगर, वडा र टोल गरी आठ तहका कार्यसमिति गठन हुने व्यवस्था छ । तर अहिले टोलबाहेक छ तहका वडा कार्यसमिति अस्तित्वमा छन् ।
नवयुवा प्रतिनिधित्वको व्यवस्था कार्यसमितिमा मात्रै सीमित रहने छैन । समावेशी समूहबाट निर्वाचित हुने प्रतिनिधिमा समेत १८ देखि २८ वर्ष उमेर समूहका महिला र पुरुषलाई समेट्ने प्रावधान निर्देशिकामा राखिएको छ ।
‘समावेशीअन्तर्गत समावेश गरिएका क्लष्टरबाट निर्वाचित हुने प्रतिनिधिहरूमा समेत सकेसम्म एक जना महिला र एक जना पुरुष १८ वर्षदेखि २८ वर्षसम्मको नवयुवा समावेश गर्नु पर्नेछ,’ निर्देशिकामा उल्लेख छ ।
तर सम्बन्धित स्थानमा तोकिएको उमेर समूहका नवयुवा उपलब्ध नभएमा पद रिक्त नराख्ने विकल्प पनि निर्देशिकामा राखिएको छ । १८ देखि २८ वर्ष उमेर समूहका नवयुवा तथा समावेशी क्लष्टरमा समेत सो उमेर समूहका नवयुवा नभए अन्य उमेर समूह वा अन्य समूहबाट पदपूर्ति गर्न सकिने व्यवस्था गरिएको छ ।
‘यदि कुनै स्थानमा १८ देखि २८ वर्षसम्मको तथा समावेशी क्लष्टरमा समेत १८ देखि २८ वर्षसम्मको नवयुवा नभई खाली हुन गएको खण्डमा अन्य उमेर समूह वा अन्य समूहबाट पदपूर्ति गर्नलाई बाधा पुग्ने छैन,’ निर्देशिकामा भनिएको छ ।
इतर समूहले कार्यसमितिमा विषयविज्ञको प्रतिनिधित्वलाई समेत अनिवार्य बनाउन खोजेको छ । विषयविज्ञको उपस्थिति आवश्यक पर्ने स्थानमा उनीहरूको सहभागिता सुनिश्चित गर्ने बाध्यकारी प्रावधान निर्वाचन निर्देशिकामा राखिएको स्रोतले जनाएको छ ।
यसैबीच, नेपाली कांग्रेसभित्र १५औं महाधिवेशनलाई लिएर दुई समूहले छुट्टाछुट्टै प्रक्रिया अघि बढाएका छन् । १४औं महाधिवेशनबाट निर्वाचित कार्यसमिति नै आधिकारिक रहेको दाबी गर्दै पूर्वसभापति शेरबहादुर देउवा नेतृत्वको समूह हाल सञ्चालन भइरहेको कांग्रेसको महाधिवेशन प्रक्रियामा सहभागी भएको छैन । बाँकेमा त्यसको नेतृत्व उप–सभापति कृष्ण कार्कीले गरिरहेका छन् ।
देउवा समूहले २१ देखि २३ मंसिरसम्म काठमाडौंमा केन्द्रीय महाधिवेशन गर्ने गरी आफ्नो कार्यतालिका सार्वजनिक गरेको छ । चुनदेवी सम्पर्क कार्यालयका अनुसार इतर समूहले भने असोज १५ गते देशभरका वडामा वडा अधिवेशन गर्ने तयारी गरेको छ ।
इतर समूहले १५औं महाधिवेशनको तयारीका लागि पूर्वमहामन्त्री डा. शशांक कोइरालाको संयोजकत्वमा ‘१५औं केन्द्रीय महाधिवेशन तयारी समिति’ गठन गरेको छ । समितिले ७६ जिल्लामा केन्द्रीय प्रतिनिधि र ५५ जिल्लामा संयोजक तोकेर महाधिवेशनको तयारी अघि बढाइरहेको छ । बाँकेमा उपसभापति कार्की जिल्ला संयोजक छन् ।
इतर समूहको कार्यतालिकाअनुसार वडा अधिवेशन असोज १५ गते हुनेछ । त्यसको भोलिपल्ट अर्थात् असोज १६ गते कांग्रेसको विशेष महाधिवेशनबाट सभापतिमा चुनिएका सभापति गगन थापा नेतृत्वको कांग्रेसले काठमाडौंमै केन्द्रीय महाधिवेशन आयोजना गर्दैछ ।
यसरी कांग्रेसको १५औं महाधिवेशनलाई लिएर संस्थापन इतर समूहले आफ्नो छुट्टै संगठनात्मक र निर्वाचन प्रक्रिया अघि बढाइरहेको छ । त्यसैक्रममा तयार पारिँदै गरेको निर्वाचन निर्देशिकामा नवयुवा प्रतिनिधित्वलाई वडादेखि केन्द्रीय तहसम्म समेट्ने व्यवस्था गरिएको हो ।
