वाराणसी महानगरको रामकटोरा स्थित काशी सेवा समितिको महामना मालवीय सभागारमा “भारत–नेपाल साहित्यिक तथा सांस्कृतिक महाकुम्भ एवं स्मृति सम्मान समारोह” को प्रथम तथा द्वितीय दिनको कार्यक्रम भव्य रूपमा सम्पन्न भयो। कार्यक्रममा कविता, गीत–गजल, वादन तथा नृत्यका विविध प्रस्तुतिहरूले श्रोताहरूलाई भावविभोर बनाए।
तीन दिवसीय यस आयोजनाको प्रमुख संयोजन काशी हिन्दी विद्यापीठका कुलसचिव तथा अखिल भारतीय लेखक–कवि कलाकार परिषद्का संस्थापक कवि इन्द्रजीत तिवारी ‘निर्भीक’ ले गर्नुभएको थियो भने मुख्य संरक्षक काव्य भूषण डा. राम अवतार पाण्डेय (एडभोकट) रहनुभएको थियो। १२ मार्च २०२६ मा आयोजित पहिलो दिनको कार्यक्रमको अध्यक्षता प्रयागराजका पूर्व जिल्ला न्यायाधीश तथा अन्तर्राष्ट्रिय गजलकार डा. चन्द्रभाल सुकुमार ले गर्नुभएको थियो। आकाशवाणी वाराणसीका पूर्व उपनिदेशक डा. राजेश कुमार गौतम ले बाँसुरी वादन प्रस्तुत गरी कार्यक्रमलाई विशेष आकर्षक बनाउनुभयो।
कार्यक्रममा प्रमुख अतिथिका रूपमा कवि नन्दलाल मणि त्रिपाठी ‘पीताम्बर’, चलचित्र निर्माता–निर्देशक तथा गीतकार सन्तोष कुमार सिंह तथा नेपालगञ्ज (नेपाल) का प्राध्यापक डा. हरिप्रसाद तिमिलसिना उपस्थित हुनुहुन्थ्यो। काशी हिन्दी विद्यापीठका कुलाधिपति सुखमंगल सिंह ‘मंगल’ ले अलीगढका कवि प्रेम किशोर ‘पटाखा’, डा. चन्द्रभाल सुकुमार तथा सन्तोष कुमार सिंहलाई “भारत–गौरव विशेष मानद सम्मान” प्रदान गर्नुभयो। साथै विभिन्न क्षेत्रमा योगदान पुर्याएका व्यक्तित्वहरूलाई “विद्या–वाचस्पति” लगायतका सम्मानहरू प्रदान गरियो।
कवि सिद्धनाथ शर्मा ‘सिद्ध’ को सञ्चालनमा सम्पन्न अखिल भारतीय कवि सम्मेलन, गायन–वादन तथा नृत्य कार्यक्रमका क्रममा धेरै व्यक्तित्वहरूलाई भारत–नेपाल साहित्यिक/सांस्कृतिक स्मृति सम्मान–२०२६ प्रदान गरिएको थियो। कार्यक्रममा विशिष्ट अतिथिका रूपमा डा. ओमप्रकाश पाण्डेय ‘निर्भय’ तथा राष्ट्रिय रामायण मेला भाटापारा (छत्तीसगढ) का संस्थापक तथा अन्तर्राष्ट्रिय कलाकार ठाकुर ललित सिंह ‘ललित’ उपस्थित हुनुहुन्थ्यो।
समारोहको दोस्रो दिन कार्यक्रमको शुभारम्भ फिरोजाबादका पूर्व सांसद तथा अन्तर्राष्ट्रिय कवि प्रो. ओमपाल सिंह ‘निडर’ र नेपालगञ्ज (नेपाल) का प्राध्यापक डा. हरिप्रसाद तिमिलसिना ले माता भारतीको तैलचित्रमा माल्यार्पण गरेर गर्नुभयो। कार्यक्रमको अध्यक्षता संपूर्णानन्द संस्कृत विश्वविद्यालयका पुरातन दर्शन विभागका पूर्व अध्यक्ष प्रो. हरिप्रसाद अधिकारी ले गर्नुभएको थियो।
आफ्नो सम्बोधनमा अतिथिहरूले भारत र नेपाल दुवै देशबीच प्रेम, सद्भाव, सांस्कृतिक आदान–प्रदान र सहकार्यलाई अझ सुदृढ बनाउनुपर्नेमा जोड दिनुभयो। प्रमुख संयोजक कवि इन्द्रजीत तिवारी ‘निर्भीक’ ले भन्नुभयो “दाजुभाइबीच साँचो भाइचारा रहोस्, यही हाम्रो सोच र यही हाम्रो सन्देश हो।”
विशिष्ट अतिथि कर्नेल डा. आदिशंकर मिश्र अस्वस्थताका कारण उपस्थित हुन नसके पनि मोबाइल सन्देशमार्फत भारत–नेपालका सांस्कृतिक सम्बन्धहरू विश्वका लागि प्रेरणादायी रहेको बताउनुभयो।
कार्यक्रममा माता वीणा वादिनीको आवाहन काशी हिन्दी विद्यापीठका उपकुलपति डा. गिरीश पाण्डेय ‘काशिकेय’ तथा इन्द्रजीत तिवारी ‘निर्भीक’ ले गर्नुभयो। त्यसपछि आयोजित कवि सम्मेलन, गायन–वादन, कथक, लोक तथा नेपाली लोकनृत्यका मनमोहक प्रस्तुतिहरूले उपस्थित दर्शकलाई मन्त्रमुग्ध बनाए।
यस अवसरमा डा. महेन्द्र तिवारी ‘अलंकार’, सिद्धनाथ शर्मा ‘सिद्ध’, जयशंकर सिंह, इन्द्रजीत तिवारी ‘निर्भीक’, कल्पना पौंडेल ‘जिज्ञासु’, श्रीराम सापकोटा ‘अविचल’, कल्पना खरेल, मीना बराल, डा. राजकुमार थारू, किशन पौडेल, राजाबाबु पहाडी, सभापति चौधरी, मृत्युंजय त्रिपाठी ‘मलंग’, पूनम गुप्ता ‘पूर्वी’, ओमप्रकाश पाण्डेय ‘निर्भय’, ओमप्रकाश द्विवेदी ‘ओम्’, नाट्यकर्मी विजय कुमार गुप्ता, दिवाकर पाठक, डा. शिवनाथ सिंह ‘शिव’, आनन्द श्रीवास्तव, उषा साह, डा. वीना सिंह ‘रागी’, डा. सुबाषचन्द्र, झरना मुखर्जी, डा. जयप्रकाश मिश्र, विजय नारायण तिवारी ‘रसिक’, राकेश चौबे ‘संगम’, अनुज दूबे लगायत धेरै साहित्यकार तथा कलाकारहरूले आफ्नो काव्य र कला प्रस्तुत गरेर दर्शकहरूलाई मन्त्रमुग्ध बनाए।
कार्यक्रममा स्वागत मन्तव्य उषा साह (कोलकाता) ले दिनुभएको थियो भने धन्यवाद ज्ञापन मुख्य संरक्षक डा. राम अवतार पाण्डेय (एडभोकट) ले गर्नुभयो।
