थारु वस्तीमा रहेका अधिकाँश घर, सामुदायिक भवनका भित्ता, ढोका आदिमा कुँदिने चित्रको निकै ठुलो महत्व हुन्छ । थारु संस्कार, संस्कृति र जातीय पहिचानको झल्को दिने यसखालका चित्रलाई लोक चित्रका रुपमा संरुक्षण अभियान थालिएको छ ।
लोप हुने जोखिममा पुगेको थारु परम्परागत लोक चित्रकलाको संरक्षण र नयाँ पुस्तामा हस्तान्तरण गर्ने उद्देश्यसहित बाँकेमा १० दिने थारु लोक चित्रकला प्रशिक्षण सञ्चालन गरिएको हो । पर्यटन कार्यालय कोहलपुरको आयोजनामा भइरहेको प्रशिक्षणमा तीन पुस्ताका ६० भन्दा बढी सहभागीले सहभागिता जनाएका छन् ।
प्रशिक्षणमार्फत थारु समुदायको मौलिक कला, संस्कृति र परम्परागत ज्ञानलाई जोगाउँदै नयाँ पुस्तामा हस्तान्तरण गर्ने प्रयास गरिएको प्रशिक्षकहरूले बताएका छन् । सहभागीहरूलाई चित्रकलाको सैद्धान्तिक र प्रयोगात्मक ज्ञानसँगै अनुभव आदानप्रदानका कार्यक्रमसमेत समेटिएको छ ।
प्रशिक्षक सोम डेमनडौराले प्रशिक्षणमा बालबालिकादेखि अग्रज पुस्तासम्मको उल्लेखनीय सहभागिता रहेको जानकारी दिए । उनका अनुसार, विभिन्न उमेर समूहका ६० भन्दा बढी सहभागीलाई थारु लोक चित्रकलाका परम्परागत शैली, रङ संयोजन तथा सांस्कृतिक महत्वबारे प्रशिक्षण दिइँदै छ ।
प्रशिक्षक शेखर दहितले १० दिनसम्म सञ्चालन हुने कार्यक्रममा व्यवहारिक अभ्यासलाई विशेष प्राथमिकता दिइएको बताए । उनले दैनिक नेपालगन्जसँग भने, ‘हराउँदै गएका थारु परम्परागत लोक चित्रकला लोपोन्मुख भइरहँदा पुस्तान्तरण गर्न पनि यो प्रयास गरिएको हो ।’
उनका अनुसार प्रशिक्षण अवधिभर सहभागीहरूले चित्रकला निर्माणका अभ्यासमात्र होइन, पुराना पुस्तासँग अनुभव साटासाट गर्ने अवसरसमेत पाउनेछन् । यसले परम्परागत ज्ञानलाई व्यवस्थित रूपमा नयाँ पुस्तासम्म पु¥याउन सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
अर्का प्रशिक्षक कृष्णलाल चौधरीले थारु समुदायका बालबालिकालाई लक्षित गरेर बाँके र बर्दियामा विशेष कार्यक्रम सञ्चालन गर्न थालिएको जानकारी दिए। उनले बाँकेमा प्रशिक्षण सम्पन्न भएपछि बर्दियामा पनि यही प्रकृतिको कार्यक्रम सञ्चालन गरिने योजना सुनाए ।
थारु लोक चित्रकलालाई सांस्कृतिक सम्पदाका रूपमा संरक्षण गर्न र समुदायभित्र यसको निरन्तरता कायम राख्न यस्ता कार्यक्रम प्रभावकारी हुने विश्वास आयोजक तथा प्रशिक्षकहरूले व्यक्त गरेका छन् । उनीहरूका अनुसार पछिल्ला वर्षहरूमा परम्परागत कला अभ्यास गर्ने संख्या घट्दै गएकाले सीप हस्तान्तरणलाई प्राथमिकतामा राखेर कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको हो ।
