हरेक वर्ष सेप्टेम्बर १० मा विश्वभर विश्व आत्महत्या रोकथाम दिवस मनाइन्छ । यसको उद्देश्य आत्महत्याका कारण हुने मानवीय क्षति कम गर्नु, मानसिक स्वास्थ्यप्रति जनचेतना फैलाउनु र कठिन परिस्थितिमा रहेका व्यक्तिलाई सहयोगका लागि प्रेरित गर्नु हो ।
सन् २००३ देखि मनाइँदै आएको विश्व आत्महत्या रोकथाम दिवसको विश्व स्वास्थ्य संगठनले तय गरेको यस वर्ष “आत्महत्याबारेको सोंच र सम्वाद परिवर्तन गरौैं” नाराका साथ विश्वभर विभिन्न कार्यक्रम गरी मनाइएको छ ।
सोही क्रममा नारी विकास केन्द्रले स्थानीय सल्यानी वाग स्थित कन्या माध्यमिक विद्यालयमा छात्राहरु वीच आज विहीबार अन्तरक्रियात्मक कार्यक्रमको आयोजना गरेको छ ।
नारी विकास केन्द्रकी संस्थापक सदस्य शान्ति हमालको अध्यक्षतामा सम्पन्न उक्त अन्तरक्रियात्मक कार्यक्रममा केन्द्रकी कोषाध्यक्ष रचना श्रेष्ठले स्वागत गर्नुहुँदै कार्यक्रमको उद्देश्य माथि प्रकाश पार्नु भएको थियो । श्रेष्ठले नारी विकास केन्द्रले मनोपरामर्श सेवा पनि शुरु गरेको हुँदा छात्रा विद्यार्थीहरुलाई परामर्श सेवा लिन आग्रह गर्नु भयो ।
कार्यक्रममा नारी विकास केन्द्रकी मनोपरामर्शदाता नौसाव नाज अन्सारीले प्रशिक्षकको रुपमा पावर प्वाइन्टको माध्यमबाट आत्महत्या सम्बन्धि विषयगत प्रस्तुतीकरण गर्नु भयो । उहाँले प्रस्तुतीका क्रममा उहाँले विश्व स्वास्थ्य संगठनका अनुसार विश्वभर प्रत्येक वर्ष ७ लाख २० हजारभन्दा बढी मानिसले आत्महत्या गर्ने गरेको उल्लेख गर्दै आत्महत्या १५–२९ वर्ष उमेर समूहका युवा रहेका छन् भने विश्वका कुल आत्महत्यामध्ये ७३ प्रतिशतभन्दा बढी घटना न्यून तथा मध्यम आय भएका मुलुकहरूमा हुने गरेको उल्लेख गर्नु भयो ।
प्रशिक्षक अन्सारीले नेपालमा औसत प्रति दिन १८ जनाले आत्महत्या गरिरहेका छन् भन्दै आत्महत्याका कारणहरु मध्ये जैविक, मनोवैज्ञानिक, सामाजिक, आर्थिक, साँस्कृतिक तथा वातावरणीय पक्षहरु नै प्रमुख देखिन्छन् । नेपाल प्रहरीको तथ्याङ्क अनुसार गत आर्थिक वर्ष २०८०÷८१ मा मात्रै ७२२३ जनाको ज्यान आत्महत्याको कारणले गएको थियो । यसरी नेपालमा दैनिक २० जनाले आत्महत्या गरेका थिए भने २०८०÷८१ मा प्रति लाखमा कीब २५ जनाले आत्महत्याको कारणबाट ज्यान गुमाएका थिए ।
उहाँले भन्नुभयो– आत्महत्या विश्वव्यापी रूपमा सार्वजनिक स्वास्थ्यको गम्भीर समस्या हो । तर समयमै सहयोग, परामर्श, पारिवारिक साथ र सामाजिक समर्थन प्राप्त भएमा धेरै आत्महत्याका घटनाहरू रोक्न सकिन्छ भन्दै विभिन्न तर्कहरु प्रस्तुत गर्नुभयो ।
सो सचेतनामूलक कार्यक्रममा विद्यालयकी शिक्षिका पुष्पा सापकोटा, विद्यार्थीहरु खुशिमा बेहना, शाहिदा शेख लगायतका विद्याथीहरुले विभिन्न जिज्ञासा राख्दै आफ्नो छरछिमेक र समाजमा घटेका आत्महत्या सम्बन्धि घटनाको अनुभव सुनाउनु भएको थियो ।
कार्यक्रममा नारी विकास केन्द्रका सल्लाहकार र कार्यसमितिका सदस्यहरु, विद्यालयका शिक्षिकाहरुको पनि सहभागिता थियो ।
उल्लेखनीय छ, केन्द्रकी अध्यक्ष मीना श्रेष्ठका अनुसार चालु आर्थिक वर्षमा सदस्यहरुको क्षमता अभिवृद्धि तालिम तथा विभिन्न रचनात्मक कार्यक्रम गर्ने, केन्द्रले अन्य संघ संस्थाहरुसँग सहकार्य र साझेदारी व्यापक गर्ने, किशोरीहरु लक्षित स्वास्थ्य सम्बन्धि कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने, लक्षित वर्गका महिलाहरुलाई सीपमूलक कार्यक्रमहरु निरन्तर सञ्चालन गर्ने, संस्थाको विकासको लागि सम्बन्धित निकायहरुसँग साझेदारी गरी महिला उद्यमीहरुले उत्पादन गरेको सामाग्रीहरुको बिक्री वितरण गर्नका लागि मेला, महोत्सव सञ्चालन गने, बाँके जिल्लाको आठ वटा पालिकामा मानसिक स्वास्थ्य साक्षरता, मनो परामर्श तथा सचेतनामूलक कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने, महिलामैत्री स्थानीय शासन वकालतमा निरन्तर काम गर्ने, जोखिममा रहेका महिला बालबालिका जेष्ठ नागरिकहरूको उद्धार कार्यमा निरन्तर काम गर्ने लगायत योजनामा राखेको जानकारी दिनु भएको छ ।
