टपेन्द्र कार्की
सुन तस्करीमा पूर्वउपराष्ट्रपति नन्दबहादुर पुन परिवारकै संलग्नताबारे प्रश्न उठेका बेला अर्थमन्त्री वर्षमान पुनको पनि सम्पर्क रहेको देखिएको छ । नेपाल प्रहरीको केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरो (सिआइबी) ले गरिरहेको अनुसन्धानमा वर्तमान अर्थमन्त्री वर्षमान पुनको सुन तस्करहरूसँगको सम्पर्क सम्बन्ध देखिएको हो ।
ब्युरो स्रोतले लिएको कल डिटेल रेकर्ड (सिडिआर) मा अर्थमन्त्री पुनको सुन तस्करीमा संलग्न रहेका जीवनकुमार गुरुङसँग सम्पर्क देखिएको छ । भन्सार विभागले समेत अनुसन्धान गरिरहेको अवस्थामा सन् २०२३ जनवरी १ देखि डिसेम्बर ३१ सम्म अर्थमन्त्री पुन र सुन तस्करीमा अनुसन्धान भइरहेका गुरुङबीच ११ पटक फोनमा कुराकानी भएको भेटिएको छ । पुनले मोबाइलबाट गुरुङको नम्बरमा ६ पटक फोन गरेको कल डिटेलमा देखिन्छ । गुरुङले पनि सातपटक पुनलाई फोन गरेको देखिएको छ । तर उनीहरूबीच के कुराकानी भएको थियो भन्नेबारे कुनै तथ्य बाहिर आउन सकेको छैन ।
अनुसन्धानका लागि हिरासतमा रहेका गुरुङले वर्षमान पुनसँग कुराकानी भएको स्विकारेका छन् । तर उनले के विषयमा कुराकानी भएको थियो भन्नेबारे खुलाएका छैनन् । ‘कुराकानी भएको देखिन्छ, आरोपी गुरुङले कुराकानी भएको स्वीकार गरेको पनि देखिन्छ तर विषय भने खुलाएका छैनन्, यो विषयमा थप अनुसन्धान भइरहेको छ,’ सिआइबी स्रोतले भन्यो । सुन तस्करीमा संलग्नता भनिएका गुरुङ पूर्वउपराष्ट्रपति नन्दबहादुर पुनको सचिवालयमा कार्यरत रहेको र उनलाई वर्षमान पुनले सम्पर्क गरेको बिन्दुबाट प्रहरीले यो विषयमा थप अनुसन्धान सुरु गरेको छ । केही समयअघि वर्षमानले आफ्नो नाम सुन तस्करीमा संलग्न तिब्बत मूलका भारतीय नागरिक दावा छिरिङ र रोल्पाकी अमला रोकासँग मुछिएपछि सो विषयमा निष्पक्ष छानबिन गर्न आग्रह गरेका थिए ।
त्यतिबेला उनले प्रहरी महानिरीक्षकलाई नै फोन गरेर अनुसन्धान गर्न आग्रह गरेका थिए । वर्षमानका आफ्नै भाइ प्रनिश पुनको नाममा भियना मल्टिपर्पस नामको सुन उत्खनन गर्ने उद्देश्य रहेको कम्पनी छ । सुन तस्करी अभियोगमा थुनामा रहेका दावा छिरिङसँग प्रनिशको प्रत्यक्ष सहकार्य थियो । अमला रोका, दीपक बुढा, सिसम रोकाका नाममा रहेको सो कम्पनीले सुनको खोजतलास गर्ने जनाएको थियो । यद्यपि विवादमा आएपछि वर्षमान पुनले आफू त्यस कार्यमा संलग्न नभएको जनाएका थिए । ‘मेरो परिवारका कुनै पनि सदस्य सुन तस्करीमा संलग्न रहेको देखिए म आफैं प्रहरीलाई बुझाइदिन्छु,’ अर्थमन्त्री पुनले त्यतिबेला भनेका थिए । उनले आफू र गुरुङबीच कुराकानी भएको याद नभएको बताए ।
‘म र गुरुङबीच कुराकानी भएको याद छैन तर पनि पूर्वउपराष्ट्रपतिसँग भेटघाटका क्रममा कहिलेकाहीँ कुरा भएको हुन सक्छ, मलाई याद नभएको होला,’ वर्षमानले भने । उनका अनुसार पूर्वउपराष्ट्रपति नन्दबहादुर पुन नजिकका नातेदार भएको र पार्टीमा पनि सँगै काम गरेकाले नजिकको सम्बन्ध छ । ‘पूर्वउपराष्ट्रपति नन्दबहादुर पुन र म नजिकका नातेदार हौं । आउजाउ हुन्छ । उहाँको सचिवालयमा गुरुङ बस्नुभएको रहेछ । त्यही क्रममा कुराकानी भएको हुन सक्छ । म पहिला पनि अर्थमन्त्री भइसकेको मान्छे हुँ । यस्तो राजस्व छल्ने र देशलाई हानि हुने काम मबाट हुन सक्दैन । योभन्दा पहिला ऊर्जा र शान्ति मन्त्रालय सम्हालें, मेरो ट्र्याक रेकर्ड हेर्दा पनि हुन्छ,’ उनले भने ।
उनले अगाडि थपे, ‘अहिले जेजति सवाल उठेका छन् । प्रधानमन्त्री र गृहमन्त्रीसँग मेरो कुराकानी भइसकेको छ । अनुसन्धान हुन्छ । मेरो परिवारका मान्छे संलग्न देखिए पनि कारबाही हुन्छ, कसैले उन्मुक्ति पाउँदैनन् । अपराध गरेका व्यक्तिसँग फोनमा कुरा गर्नेजति सबै दोषी हुन्नन् ।’ प्रहरीले पूर्वउपराष्ट्रपति नन्दबहादुर पुनका परिवारका सदस्य सुन तस्करीमा रहेकोबारे अनुसन्धान गरिरहँदा अर्थमन्त्री वर्षमान पुनसँगको सम्पर्क सम्बन्ध भेटेको हो । ‘नन्दबहादुर हुन् वा वर्षमान, दुवैको परिवार सुन तस्करीसँग आबद्ध रहेका व्यक्तिसँग निकट सम्बन्ध रहेको पाइएको छ,’ सिआइबीका एक अधिकारीले भने ।
पूर्वराष्ट्रपति पुनका दुई भाइ छोरा जितेन्द्र र दीपेश तस्करीमा मुछिएका छन् । अनुसन्धान गरे पनि मुद्दा चलाउने आधार नभेटिएको भन्दै सिआइबीले दीपेशलाई सफाइ दिएको थियो । जितेन्द्र भने नेपालबाहिर छन् । गत मंसिर २१ गते फ्लाई दुबईबाट ल्याइएको १४ किलो सुन त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको भन्सार कार्यालयले बरामद गरेको थियो । त्यसमा संलग्न रहेको भन्दै चन्द्र घले पक्राउ परेका थिए । घले पक्राउ परेलगत्तै जीवन गुरुङ फरार रहेका थिए । प्रहरीले उनको खोजी गरिरहेको थियो । खोजीको क्रममा फागुन १४ गते गुरुङ सामाखुसी क्षेत्रबाट पक्राउ परेका थिए । विमानस्थलबाट बरामद गरिएको १४ किलो सुनबारे अनुसन्धान गर्न विमानस्थल भन्सार कार्यालयका प्रमुख भन्सार अधिकृत मणिराम पौडेलको संयोजकत्वमा ६ सदस्यीय छानबिन समिति गठन गरिएको थियो ।
सो समितिले पछिल्लो १ वर्षमा १३८ किलो सुन गुरुङ, चन्द्र घले, मीनबहादुर घले र कृष्णकुमार श्रेष्ठ संलग्न रहेको निष्कर्ष निकालेको थियो । २०७९ मंसिरपछि अहिलेसम्म भएको १३८ किलो सुन तस्करीका मुख्य योजनाकार गुरुङ पूर्वउपराष्ट्रपति नन्दकिशोर पुनका परराष्ट्र सल्लाहकार थिए । उनी प्लाटिनम कलेजका सञ्चालकसमेत हुन् । १० वर्षे माओवादी सशस्त्र द्वन्द्वमा कमान्डरसमेत रहेका नन्दकिशोरका परिवारका अधिकतर सदस्य र उनको सचिवालयमा काम गर्ने कतिपय सदस्य सुन तस्करीमा मुछिएका छन् । प्राप्त सिडिआरमा गुरुङ र दीपेश पुनको नम्बरमा १८४ पटक संवाद भएको देखिएको छ ।
हिरासतमा रहेका गुरुङ र सुन तस्करीका अर्का नाइके मीनबहादुर घलेको नम्बरमा ५५३ पटक संवाद भएको देखिएको छ । मीनबहादुर घलेले आफ्नी पत्नी धनकुमारी घलेलाई पनि तस्करीमा प्रयोग गर्ने गरेकाले उनीसँग पनि फोनसम्पर्क भएको देखिएको छ । गुरुङ र धनकुमारी घलेबीच १०२ पटक संवाद भएको देखिएको छ । गुरुङले पूर्वउपराष्ट्रपति नन्दकिशोरसँग पनि ३३ पटक फोन सम्पर्क गरेको सिडिआरमा उल्लेख छ ।
यो खबर नागरिक दैनिकमा प्रकाशित छ ।
