नरैनापुरबाटै प्यानदेखि करचुक्ता प्रमाणपत्रसम्मको सेवा
राजस्व सेवा विकेन्द्रीत भएको छ । त्यसक्रममा बाँकेको नरैनापुर गाउँपालिकाका नागरिक तथा व्यवसायीले अब व्यक्तिगत स्थायी लेखा नम्बर (प्यान), व्यावसायिक प्यान, करचुक्ता प्रमाणपत्रलगायतका करदाता सेवा गाउँपालिकाबाटै लिन पाउने भएका हुनन् ।
करसम्बन्धी सामान्य कामका लागि नेपालगन्जस्थित आन्तरिक राजस्व कार्यालय पुग्नुपर्ने बाध्यता घटाउने उद्देश्यले गाउँपालिकाबाटै सेवा प्रवाह गर्ने व्यवस्था मिलाइएको हो । ‘पहिलो पटक नरैनापुरबाट विकेन्द्रीत सेवा प्रारम्भ गरेका छौं,’ आन्तरिक राजस्व कार्यालय नेपालगन्जका प्रमुख पूर्ण प्रसाद न्यौपानेले दैनिक नेपालगन्जसँग भने, ‘क्रमशः बाँके र बर्दियाका सबै पालिकाबाट सेवा प्रवाह गरिनेछ ।’
नेपाल सरकारको निर्णयअनुसार करदाता सेवा कार्यालयबाट प्रदान हुँदै आएका सेवा स्थानीय तहबाट सञ्चालन गर्ने व्यवस्थाअन्तर्गत आन्तरिक राजस्व कार्यालय नेपालगन्ज र नरैनापुर गाउँपालिकाबीच बुधवार समझदारीपत्रमा हस्ताक्षर भएको छ । समझदारीसँगै गाउँपालिकाले करदाता सेवा प्रवाह गर्ने र आन्तरिक राजस्व कार्यालयले त्यसका लागि आवश्यक प्राविधिक तथा प्रशासनिक सहयोग गर्नेछ ।
समझदारीअनुसार नरैनापुर गाउँपालिकाले आफ्नो क्षेत्रभित्र बसोबास गर्ने प्राकृतिक व्यक्तिलाई व्यक्तिगत स्थायी लेखा नम्बर (पर्सनल प्यान) जारी गर्नेछ । गाउँपालिकाको क्षेत्रभित्र ठेगाना भई दर्ता भएका व्यवसाय तथा निकायलाई व्यावसायिक स्थायी लेखा नम्बर (बिजनेस प्यान) जारी गर्ने व्यवस्था पनि गरिएको छ । ‘यसले व्यक्तिगत तथा व्यावसायिक प्यान लिनका लागि कर कार्यालयसम्म पुग्नुपर्ने सेवाग्राहीको झन्झट कम गर्नेछ,’ प्रमुख कर अधिकृत न्यौपानेले भने ।
मूल्य अभिवृद्धि करमा दर्ता हुन चाहने व्यक्ति, व्यवसाय तथा निकायका लागि पनि गाउँपालिकाबाटै प्रक्रिया अघि बढाउन सकिनेछ । गाउँपालिकाको क्षेत्रभित्र ठेगाना भएका करदाताले मूल्य अभिवृद्धि करमा दर्ताका लागि निवेदन दिएमा आवश्यक कागजात भिडान गरी आन्तरिक राजस्व कार्यालय नेपालगन्जमा सिफारिस गरिनेछ । त्यसपछि दर्ता प्रमाणपत्र उपलब्ध गराउने व्यवस्था समझदारीमा उल्लेख छ ।
अन्तःशुल्क इजाजतपत्र लिनुपर्ने व्यवसायले पनि गाउँपालिकाबाटै सेवा लिन सक्नेछन् । नयाँ इजाजतपत्र लिन वा पुरानो नवीकरण गर्न आवश्यक कागजात गाउँपालिकाले भिडान गर्नेछ । त्यसपछि आन्तरिक राजस्व कार्यालयमा सिफारिस गरी इजाजतपत्र प्राप्त गर्ने प्रक्रिया अघि बढाइनेछ ।
करचुक्ता प्रमाणपत्र लिन चाहने करदाताका लागि समेत गाउँपालिकाबाटै सहजीकरण हुनेछ। प्रमाणपत्रका लागि पेस गरिएका आवश्यक कागजात भिडान गरी सम्बन्धित आन्तरिक राजस्व कार्यालयमा सिफारिस गरिनेछ । सोही प्रक्रियाबाट करचुक्ता प्रमाणपत्र उपलब्ध गराउने व्यवस्था मिलाइएको छ ।
करदाताको दर्तासम्बन्धी विवरणमा कुनै संशोधन गर्नुपर्ने भएमा पनि गाउँपालिकाले आवश्यक प्रक्रिया अघि बढाउनेछ । करदाताले पेस गरेका कागजात तथा प्रमाण भिडान गरी स्थानीय तहबाटै गर्न सकिने संशोधन गरिनेछ । गाउँपालिकाबाट सम्पादन गर्न नसकिने संशोधनका विषय भने आन्तरिक राजस्व कार्यालय नेपालगन्जमा सिफारिस गरिने समझदारीमा उल्लेख छ ।
समझदारी अनुसार, करदाता सेवा विस्तारसँगै नरैनापुरमा करदाता शिक्षा तथा अन्तरक्रिया कार्यक्रम सञ्चालन गर्न पनि सहकार्य गरिनेछ । स्थानीय करदातालाई आयकर, मूल्य अभिवृद्धि कर, अन्तःशुल्कलगायतका कर कानुन र करसम्बन्धी प्रक्रियाबारे जानकारी गराउन गाउँपालिका र आन्तरिक राजस्व कार्यालयले समन्वय गर्नेछन् । त्यस्ता कार्यक्रमका लागि आवश्यक प्रशिक्षण सामग्री तथा विषयवस्तु आन्तरिक राजस्व विभागसँगको समन्वयमा आन्तरिक राजस्व कार्यालय नेपालगन्जले उपलब्ध गराउनेछ ।
समझदारीपत्रमा आन्तरिक राजस्व कार्यालय नेपालगन्जका प्रमुख कर अधिकृत पूर्णप्रसाद न्यौपाने र नरैनापुर गाउँपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत नवराज वलीले हस्ताक्षर गरेका छन् ।
समझदारी कार्यान्वयनमा आएसँगै करसम्बन्धी सेवा लिन नेपालगन्ज पुग्नुपर्ने बाध्यता कम हुने र ग्रामीण तथा सीमावर्ती क्षेत्रका नागरिकको समय र खर्च बचत हुने अपेक्षा गरिएको छ । कर प्रशासनलाई स्थानीय तहसँग जोड्ने यो व्यवस्थाले नरैनापुरका करदातालाई गाउँमै सेवा प्राप्त गर्ने अवसर प्रदान गर्ने प्रमुख कर अधिकृत न्यौपानेले बताए ।
