सहकारी जोगाउन प्रभावकारी पहल
सहकारी अभियानलाई बलियो बनाउन बाँकेमा प्रभावकारी पहल थालिएको छ । सहकारी संस्थाप्रति विश्वास घट्दै गएको, संचालनमा द्विविधा देखिएको र प्रभावकारी अनुगमन अभाव भएको स्थितिलाई ध्यानमा राख्दै जिल्ला सहकारी संघ लिमिटेड बाँकेले सहकारी सुदृढीकरण अभियान सुरु गरेको हो ।
संघको साधारणसभाले पारदर्शी, सक्षम र विश्वासिलो सहकारी प्रणाली निर्माणका लागि ‘सहजीकरण, प्रवद्र्धन, नियमन र अनुगमन’लाई आधार मान्दै नयाँ कार्यक्रम अघि बढाएको अध्यक्ष प्रेम प्रसाद सुवेदीले जानकारी दिए । ‘त्यसको कार्यान्वयन आइतवारबाट शुरु भएको छ,’ संस्थाका प्रवन्ध सञ्चालक नवराज उपाध्याय सहितको टोली लिएर प्रारम्भ बहुद्देश्यीय सहकारी संस्थामा पुगेका अध्यक्ष सुवेदीले दैनिक नेपालगन्जसँग भने, ‘पहिलो चरणमा संस्थालाई सशक्तिकरण गर्छाैं ।’
अध्यक्ष सुवेदीका अनुसार, जिल्लाभरका ३ सय १५ सहकारीमध्ये प्रत्येक वडाबाट कम्तिमा एक–एक सहकारी छनोट गरेर तीन तहको सहजीकरणमार्फत सहकारीलाई सक्षम बनाइनेछ । इच्छुक सहकारीले स्वयं आवेदन दिएर अभियानमा सहभागी हुने व्यवस्था मिलाइएको छ । हालसम्म ८१ वडामध्ये ८४ सहकारीले आवेदन दिएका छन् । सयबढी संस्थामा काम गर्ने योजना संघको रहेको अध्यक्ष सुवेदीले बताए ।
यो पहलकदमीका क्रममा, पहिलो चरणमा २३ बुँदामा आधारित प्रारम्भिक मूल्यांकन गरिनेछ, जसमा लेखा समिति, ऋण समिति, सञ्चालक समिति र कर्मचारी बैठकको नियमितता, भौचर तथा बिल पुस्तिकाको व्यवस्थापन, नीति–नियम, कार्यविधि तथा वार्षिक रणनीतिको कार्यान्वयनजस्ता आधारभूत पक्षहरू समेटिनेछन् । कमी कमजोरी देखिएको खण्डमा सुधारका सुझावसहित सहजीकरण सुरु गरिने संघले जनाएको छ । ‘अटेरी गर्नेलाई कारबाहीका लागि नियामक निकायमा लेखि पठाउने छौं,’ अध्यक्ष सुवेदीको चेतावनी छ ।
संघले अनुगमनलाई एकदिने औपचारिकता नभई निरन्तर प्रक्रिया बनाउँदै प्रत्येक सहकारीमा मासिक रूपमा पुगेर प्रगतिबारे समीक्षा गर्नेछ । ‘तीन–तीन महिनामा लेखापरीक्षकद्वारा मूल्यांकन र अभिमुखीकरणका कार्यक्रम पनि अनिवार्य गरिनेछ,’ अध्यक्ष सुवेदीले आफ्नो अभियानबारे भने, ‘सहभागी सहकारीले तीन महिनाअघि र पछिको अवस्थामाथि प्रेजेन्टेसन प्रस्तुत गर्नुपर्नेछ, जसले पारदर्शिता बढाउने संघको विश्वास छ ।’
अध्यक्ष सुवेदीले सहजीकरणलाई प्राथमिकता दिँदै तीन चरणसम्म निरन्तर सुधारका अवसर प्रदान गरिने बताउँदै भने, ‘गल्ती भेटिएसँगै सबैलाई कारबाही गर्ने होइन, कसले गल्ती ग¥यो भन्ने स्पष्ट किटान गर्छौं । व्यवस्थापकले गरेको गल्ती हो भने व्यवस्थापक, सञ्चालकले गरेको हो भने सञ्चालक नै जिम्मेवार हुन्छ ।’ यसले निर्दोष नपरोस् र दोषी उम्किन नपाओस् भन्ने उद्देश्य पूरा हुने उनको धारणा छ ।
संघले संघ मात्र सबल भएर नचल्ने भन्दै प्रत्येक सदस्य सहकारीलाई पनि सबल, सक्षम र पारदर्शी बनाउन अभियानलाई दीर्घकालीन बनाउने तयारी गरेको जनाएको छ । अध्यक्ष सुवेदीका अनुसार, ‘एक घर–एक सहकारी सदस्य’, दोहोरो सदस्यता निषेध, सदस्यमैत्री सेवाको प्रवद्र्धन तथा नीति–विधिअनुसार सहकारी सञ्चालन अभियानका मुख्य लक्ष्य हुन् ।
सहकारीलाई सबल बनाउने, सदस्यको विश्वास पुनःस्थापित गर्ने र सहकारी आन्दोलनलाई सही दिशामा अघि बढाउने उद्देश्यसहित जिल्ला सहकारी संघ बाँकेले थालेको यो अभियान सहकारी क्षेत्रका लागि महत्वपूर्ण कदमका रूपमा लिइएको छ ।
जिल्ला सहकारी संघ बाँकेको असोज २९ गते भएको साधारणसभाबाट जिल्ला सहकारी संघ अन्तर्गत सदस्य भएका बाँके जिल्लाभरीका सहकारी संस्थाहरुमा अनुगमन गर्ने सहजीकरण गर्ने अवधारणा अघि सारेको थियो । ‘राज्यले पनि अनुगमन गर्दैन, सहकारी अभियानले पनि अनुगमन गर्दैन सहकारीहरु कसरी सञ्चालन गर्ने भन्ने, सरकारी सञ्चालन गर्न द्विविधा रहेको अवस्थामा यो जरुरी भयो,’ अध्यक्ष सुवेदीले भने । सुवेदी भन्छन्, ‘कर्मचारीहरुमा पनि द्विविधा रहेको, सदस्यहरुमा विश्वास घटेको यो अवस्थामा हामीले यसरी देशमै एउटा प्रभावकारी पहलकदमी अघि सारेका हौं ।’
‘केही आशंका पनि छ, गर्न सक्छ त जिल्ला सहकारी संघले भनेर,’ लामो समयदेखि सहकारी अभियानमा नेतृत्व गरिरहेका सुवेदी भन्छन्, ‘यसअघि जिल्ला सहकारी संघ सबल थिएन सबल बनाउन लाग्यौं । अब जिल्ला संघ मात्रै सबल भएर हुँदैन है सहकारी संघ सदस्य पनि सबल हुनुपर्छ भनेर लागेका हौं ।’
