बाँकेका पाँच स्थानीय तहका विभिन्न स्वास्थ्य संस्थामा आमाहरू र हेरचाहकर्तालाई स्तनपानको सही तरिका र यसको महत्वबारे व्यवहारिक परामर्श दिइएको छ । जीवनका लागि पोषण परियोजनाअन्तर्गत बाँके युनेस्को क्लबले राष्ट्रिय स्तनपान सप्ताहको अवसरमा जनचेतनामूलक तथा परामर्श कार्यक्रम सञ्चालन गरेको हो ।
बैजनाथ गाउँपालिका, कोहलपुर नगरपालिका, नेपालगन्ज उपमहानगरपालिका, राप्तीसोनारी गाउँपालिका र नरैनापुर गाउँपालिकाका विभिन्न स्वास्थ्य संस्थामा कार्यक्रम गरिएको हो। हेलन केलर इन्टरनेशनल नेपालसँगको साझेदारीमा क्लबले सम्बन्धित स्वास्थ्य संस्थासँग समन्वय र सहकार्य गरेर कार्यक्रम सञ्चालन गरेको जनाएको छ।
कार्यक्रममा सुनौला १,००० दिन अवधिका आमा तथा हेरचाहकर्तालाई सहभागी गराइएको थियो। बालबालिकाको वृद्धि, विकास र पोषणका दृष्टिले यो अवधिलाई निकै महत्वपूर्ण मानिन्छ। सोही कारण आमाहरूलाई स्तनपानका विषयमा जानकारी मात्र नभई दैनिक व्यवहारमा लागू गर्न सकिने सीपसमेत सिकाइएको थियो।
स्वास्थ्य संस्थामा कार्यरत नर्सिङ कर्मचारी र पोषण परियोजनाका पोषण सहजकर्ताले सहभागीलाई स्तनपानको महत्वबारे जानकारी दिए। उनीहरूले शिशु जन्मिएको एक घण्टाभित्र स्तनपान गराउनुपर्ने विषयमा विशेष जोड दिए।
शिशु जन्मेको पहिलो ६ महिनासम्म पूर्ण स्तनपान गराउनुपर्ने विषयमा पनि परामर्श दिइएको थियो। ६ महिना पूरा भएपछि थप खाना खुवाउँदै कम्तीमा २ वर्षसम्म स्तनपानलाई निरन्तरता दिनुपर्नेबारे आमाहरूलाई जानकारी गराइएको थियो।
कार्यक्रममा स्तनपान गराउँदा अपनाउनुपर्ने सही आसन र शिशुसँगको उचित सम्पर्कका विषयमा समेत अभ्यास गराइएको थियो। मायाको अंगालो तथा कंगारु मदर केयरबारे पनि सहभागीलाई जानकारी दिइएको थियो।
स्तनपान गराउने क्रममा आमाहरूले सामना गर्न सक्ने सामान्य समस्याको पहिचान र त्यसको समाधानका उपायबारे पनि स्वास्थ्यकर्मीले सहजीकरण गरेका थिए। सहभागीले आफूले भोगेका समस्या र अनुभव सुनाएका थिए। स्वास्थ्यकर्मीले ती समस्या समाधानका व्यवहारिक उपायबारे छलफल गरेका थिए।
कार्यक्रमलाई सामान्य सूचना दिने गतिविधिमा मात्र सीमित नगरिएको क्लबले जनाएको छ। सहभागी आमाहरूलाई आफैं अभ्यास गर्न लगाइएको थियो। स्तनपानसम्बन्धी नमुना सामग्री, फ्लिपचार्ट तथा अन्य दृश्य सञ्चार सामग्री प्रयोग गरेर विषयलाई बुझाउन खोजिएको थियो।
परामर्शका क्रममा आमाहरू र हेरचाहकर्तालाई आफ्ना अनुभव खुलस्त रूपमा राख्न प्रोत्साहित गरिएको थियो। उनीहरूले स्तनपानका क्रममा देखिएका समस्या र जिज्ञासा स्वास्थ्यकर्मीसमक्ष राखेका थिए। त्यसपछि स्वास्थ्यकर्मी र सहभागीबीच छलफल गरेर सम्भावित समाधान पहिल्याउने प्रयास गरिएको थियो।
क्लबका अनुसार यस्ता कार्यक्रमले आमाहरूको स्तनपानसम्बन्धी ज्ञान मात्र बढाएको छैन, आफ्नो शिशुलाई उचित पोषण दिन सकिन्छ भन्ने आत्मविश्वाससमेत बढाएको छ। व्यवहारिक अभ्यासले आमाहरूलाई स्तनपानसँग सम्बन्धित सही निर्णय लिन सहयोग पुगेको क्लबको भनाइ छ।
राष्ट्रिय स्तनपान सप्ताहका अवसरमा सञ्चालन गरिएका गतिविधिले स्वास्थ्य संस्था, समुदाय, स्वास्थ्यकर्मी र विकास साझेदारबीचको सहकार्यको आवश्यकता पनि देखाएको क्लबले जनाएको छ। मातृ तथा बाल पोषण सुधारका लागि सबै पक्षबीचको समन्वय प्रभावकारी हुने सन्देश कार्यक्रमबाट गएको छ।
स्वास्थ्यकर्मी र समुदायलाई एउटै सिकाइ तथा संवादको मञ्चमा जोडेर गरिएका गतिविधिले आमाहरूको ज्ञान, आत्मविश्वास र व्यवहारिक सीप अभिवृद्धिमा योगदान पु¥याएको क्लबले जनाएको छ। यसबाट शिशुको उचित पोषण, वृद्धि तथा विकासका लागि आमाहरूलाई सही निर्णय लिन थप सक्षम बनाउन सहयोग पुगेको बताइएको छ ।
